Gıda desteği olarak kullanılan ürünler üzerinde araştırmalar (Düzenlemeler,uygulamalar ve internet üzerinden pazarlanan ürünler)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAMİL KASABALI
Danışman: DİDEM DELİORMAN ORHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde;1. Gıda desteği olarak üretilen veya ithal edilen ürünlerin, internette belirtilmiş olan etiket bilgilerinin Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliği'ne uygun olup olmadıkları,2. Ürünlerin bitki sayıları ile internet sayfalarında bu ürünlerin hastalıklarla ilgili endikasyonların belirtip belirtmediklerini ve bunları tanıtım aracı olarak kullanıp kullanmadıkları incelenmiştir.3.Ayrıca, gıda olarak tüketilmesi olumlu (Pozitif)(*) veya olumsuz (Negatif) (*) olarak belirtilmiş bitkilerin, Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü internet sayfasında da bildirilen listeye uyup uymadıkları araştırılmıştır.4. Üretim ve ithalat aşamasındaki izin aşamaları hakkında bilgi verilmiştir. 5. Bu konuda diğer dünya devletlerinin izin aşamaları ile konuya bakış açılarından bahsedilmiştir.Çalışmamızda, yaklaşık 500 internet sayfasında yapılan araştırmalar sonucu belirgin hata örnekleri içeren 43 adet ürüne ait internet sayfası ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu ürünlerden, 15 adedi Tarım Bakanlığı ruhsatlı, 28 örneğin ise yurtdışından yolcu beraberinde getirmesi gibi değişik yollarla ülkemize sokulduğu anlaşılmış ve bunların internette pazarlandığı görülmüştür. Ayrıntılı inceleme yapılan 43 örnekteki toplam 206 bitkiden 112 tanesi pozitif listede, 84 tanesi listede yer almamakta, 9 tanesi negatif listededir ve 1 tanesi de zehirli bitki listesindedir. Ayrıca bir ürün 3 adet ağır metal içermektedir. Yine bu örneklerden 12 tanesi afrodizyak etkili ve 12 tanesi de Ayurvedik ürün olarak internette satışa sunulmuştur.Gıda destekleri ile ilgili ulusal ve uluslarası düzenleme ve uygulamalarda ülkelerarası farklılıklar tespit edilmiştir. ABD, bu ürünleri ?gıda? şemsiyesi altında özel bir kategoride değerlendirmekte ve ilaç olarak kabul etmemektedir. Kanada, Doğal Sağlık Ürünleri Kuruluşu (NHPD) bir ürünün gıda veya ilaç olduğuna karar vermekte ve vatandaşlarının güvenli, etkin ve kaliteli doğal sağlık ürünlerine kolayca ulaşabilmelerini sağlamaktadır. İngiltere, İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu (MHRA) vasıtasıyla tıbbi ürünler, yiyecek katkı maddeleri ve kozmetik ürünler arasında yer alan birçok ürünün statüsünü belirlemekte ve bir ürünün gıda veya ilaç olduğuna karar vermektedir. Avrupa'da Avrupa Gıda Güvenliği Kurulu (EFSA) ülkelere gıda güvenliği konusunda tavsiye kararları yayınlamaktadır. Gıda desteklerinin, belirli sağlıklı gıdaların ve bitkisel ilaçların AB'de satış izni ülkeden ülkeye değişmektedir.Ülkemizde Nütrasötikler ve Gıda Destekleri iki Bakanlığın (Sağlık Bakanlığı ve Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı) müdahale alanına girmektedir. Bu iki Bakanlığın konuya bakış açıları farklıdır. Bu tip ürünlere Tarım Bakanlığından ruhsat alınması Sağlık Bakanlığına göre çok daha kolay olmaktadır.