Hicri 1246-1248 (M.1830-1832) tarihli Çanakkale şer`iyye sicilleri ışığında Çanakkale'nin sosyo-ekonomik yapısı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1998

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZKAN KESKİN

Danışman: REFİK TURAN

Özet:

ÖZET Bu araştırmada Çanakkale'nin 1830'lu yıllarındaki sosyal ve iktisadi yapısını incelemeye çalıştık. Bilindiği üzere bu türden araştırmaların temel kaynağı "Şer' iye Sicilleri" dir. Buradan hareketle çalışmamızı daha çok, 1830- 1832 yıllarım kapsayan Çanakkale Şer'iye Sicilleri üzerine kurmayı hedefledik. Ancak karşılaştırma yapabilmek ve çalışmamızı zenginleştirmek için 1835-1839 ve 1850-1853 yıllarına ait 1121 ve 152 nolu defterleri de kısmen kullandık. Giriş bölümünde Şer'iye Sicilleri'nin öneminden bahsettikten sonra, birinci bölümde Osmanlı adliye teşkilâtına değindik. Ayrıca Çanakkale halkına ait miras kayıtlan ile sürgünleri de bu bölüme dahil etmeyi uygun bulduk. İkinci bölümde, Osmanlı idarî teşkilâtına bağlı olarak, Çanakkale'nin bu yapı içerisindeki yerine, nüfusuna ve idari görevlerine yer verdik. Ticari hayat, ücretler ve deniz trafiği araştırmamızın üçüncü bölümünü oluşturmaktadır. Dördüncü bölümde, Çanakkale'deki gayrimüslim halkın vergi yükümlülükleri ve kiliseleri üzerinde durduk. Son bölümde ise askeri ve stratejik önemine binaen Boğazın tahkimatını araştırdık. Araştırmamızın sonunda, Çanakkale'nin yerli ve yabancı tüm gemilerin teftiş edildiği denetim noktası olduğunu gözlemledik. Ayrıca Çanakkale Boğazı'nın, konumundan dolayı önemli bir askeri üs olduğunu tespit ettik.