Annelerin çocuk yetiştirme tutumlarına anneannelerin etkilerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ VE EV YÖNETİMİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VİLDAN YILMAZ

Danışman: FATMA TEZEL ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Bu çalışma annelerin çocuk yetiştirme tutumlarına anneannelerin etkilerinin sosyo-ekonomik düzey ve öğrenim durumu bakımından incelenmesi amacıyla yapılmış, alt ve üst sosyo-ekonomik düzeyi temsil eden aileler araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmanın örneklemi ilköğretim okullarının ana sınıflarına devam eden çocukların anneleri ve anneannelerinden oluşmaktadır. Araştırma kapsamına alman okullar Devlet İstatistik Enstitüsü (2002) verilerine göre üst sosyo-ekonomik düzeyi temsil eden Çankaya ve alt sosyo-ekonomik düzeyi temsil eden Keçiören ilçelerindeki ilköğretim okulları arasından tesadüfi yöntemle seçilmiştir. Üst sosyo ekonomik düzeyden 80 anne ve 80 anneanne, alt sosyo-ekonomik düzeyden 80 anne ve 80 anneanne araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada ailelere ilişkin bilgi elde edebilmek için Aile Bilgi Formu (Eki); annelere ve anneannelere kendi çocuklarım yetiştirme tarzlarım tespit etmek için Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği (PARI - Parental Attitude Research Instrument) (Ek2 ) ; annelerin kendi yetiştiriliş tarzlarım değerlendirmek için Anne-Baba Tutum Envanteri (Ek3) kullanılmıştır. PARI toplam puanlarına bakıldığında alt ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki anneannelerin annelere oranla daha olumlu tutum içinde oldukları ayrıca alt sosyo ekonomik düzeydeki anne ve anneannelerin üst sosyo-ekonomik düzeydekilere oranla daha olumlu tutum sergiledikleri bulunmuştur. Anne ve anneannelerin PARI puanlan alt boyutlarına göre karşılaştırıldığında alt SED' deki anneannelerin Ev Kadınlığını Reddetme, Kan-Koca Geçimsizliği, Baskı ve Disiplin boyutlarında annelerden daha olumlu tutuma sahip oldukları, annelerin Koruyucu Annelik, Demokratik Tutum ve Eşitlik Tanıma boyutlarında daha olumlu tutuma sahip oldukları, üst SED' de ise Demokratik Tutum ve Eşitlik Tanıma boyutu hariç tüm boyutlarda anneannelerin daha olumlu tutuma sahip olduğu bulunmuştur.11 PARI alt boyut puanlarında SED' ler arası karşılaştırma yapıldığında alt SED' deki annelerin Koruyucu Annelik, Ev Kadınlığını Reddetme, Çatışma, Disiplin alt boyutlarında daha olumlu tutuma sahip oldukları, üst SED' deki annelerin ise Demokratik Davranma ve Eşitlik Tanıma alt boyutunu daha çok benimsedikleri bulunmuştur. Alt SED' deki anneannelerin tüm alt boyutlarda üst SED' den daha olumlu tutuma sahip olduğu bulunmuştur. Annelerin PARI puanları ile Anne-Baba Tutum envanteri puanlarında SED ve öğrenim durumuna göre anlamlı ilişki bulunmuştur. Annelerin Anne-Baba Tutum Envanteri puanlarında SED' e göre anlamlı fark olduğu, alt SED' deki annelerin kendi annelerinin çocuk yetiştirme tutumlarım daha olumlu algıladıkları bulunmuştur. Alt SED' de ilköğretim mezunu annelerin kendi ebeveynlerinin çocuk yetiştirme tutumlarım lise mezunu annelerden daha olumlu algıladıkları, üst SED' de ise lise mezunu annelerin kendi annelerinin çocuk yetiştirme tutumlarım üniversite mezunu annelerden daha olumlu algıladıkları bulunmuştur. Yani öğrenim düzeyi düştükçe annelerin kendi ebeveynlerinin çocuk yetiştirme tutumlarım daha çok benimsedikleri bulunmuştur.