Mekanik Ventilatör Desteği Alan Yoğun Bakım Hastalarına Uygulanan Sedasyonun Optik Sinir Kılıf Çapı Ölçümü ile Değerlendirilen İntrakranial Basınç Üzerine Etkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KHATIRA GUNUCH

Danışman: Lale Karabıyık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yoğun Bakım Ünitesi (YBÜ) de takip edilen hastaların önemli bir kısmını solunum yetmezliği nedeniyle mekanik ventilatör (MV) tedavisi alan hastalar oluşturmaktadır. MV'nin olumsuz önemli etkilerinden biri de kafa içi basınç artışına sebep olmasıdır. Kafa içi basınç (KİB) ölçümü için ventriküler drenaj veya parankimal prob yöntemleri altın standart olmakla birlikte, bu invaziv teknikler hemoraji ve enfeksiyon gibi önemli riskler taşımaktadır. Günümüzde KİB takibi için, intrakranial basınç artışı ile paralellik gösterdiği bilinen ve invaziv olmayan bir yöntem olan ultrasonografi ile Optik Sinir Kılıf Çapı (OSKÇ) ölçümü tercih edilmektedir. Bu çalışmada amacımız, YBÜ de MV desteği altındaki sedatize hastalarda ultrasonografi ile OSKÇ ölçümü yapılarak, sedasyonun intrakranial basınç üzerindeki etkisini değerlendirmek ve günlük sedasyona ara verildiğinde yapılan ölçümler ile karşılaştırmaktır. Çalışmamız Anesteziyoloji YBÜ'de MV'de takip edilen 40 hasta üzerinde prospektif olarak gerçekleştirildi. Çalışmaya MV desteği altındaki deksmedetomidin infüzyonu ile sedatize edilen 18 yaş üzeri hastalar dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik bilgileri, komorbiditeleri, vital bulguları, Glaskow koma (GKS) ve Full Outline of UnResponsiveness (FOUR) Skalaları, Bispektral İndeks Ölçümü (BİS), rutin çalışılan kan gazı analizleri kaydedildi. Sedasyon verilmesi uygun görülen hastalara deksmedetomidin infüzyonu başladıktan 120 dakika sonra ve günlük sedasyon kesildikten 120 dakika sonra yatakbaşı uygulanan USG ile her iki gözün OSKÇ ye transvers ve sagittal olmakla ikişer ölçüm yapılarak ortalaması alındı ve kaydedildi. Bu ölçümler ardışık üç gün tekrarlanarak, ortalamaları istatistiksel olarak değerlendirildi. Hastaların sedasyonlu ve sedasyonsuz durumları arasında, sağ ve sol gözlerinin sagittal ve transvers OSKÇ değerleri açısından, sedasyonsuz ölçümlerde daha yüksek olmak üzere, istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.001). Çalışmamızın sonucunda MV desteği alan hastalarda sedasyonun OSKÇ'yi önemli ölçüde azalttığını, sedasyona ara verildiğinde ise OSKÇ'nin anlamlı derecede arttığını gözledik. MV desteği alan sedatize, özellikle KİB'si yüksek olma riski bulunan kritik hastalarda, günlük sedasyon kesilmeleri sırasında USG ile OSKÇ'yi ölçerek KİB'nin takip edilmesinin yararlı olacağı kanısındayız.