Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERHAT GÜDER
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Günay
Eş Danışman: Hatice Paşaoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Taekwoncular Uluslararası yarışmalarda ve Olimpiyat oyunlarında, madalya kazanabilmek için bir gün içersinde ortalama 5-7 müsabaka yaparlar. Bu nedenle resmi müsabakaların taekwondocularda oluşturduğu iskelet kas hasarının düzeyini belirlemek önemlidir. Bu bağlamda araştırmanın amacı bir gün içesinde 5 simüle müsabaka yapan taekwondocuların uyguladıkları vuruşların sayısı ve şiddetine bağlı oluşan kas hasarı düzeyini belirlemektir. Araştırmaya 18 gönüllü erkek taekwondocu katılmıştır. Katılımcıların herbiri bir gün içersinde kendi sikletlerinde toplam 5 müsabaka yaptılar. Simüle edilmiş 5 müsabaka yapan taekwondocular EPS’den alınan verilerle toplam vuruş sayısı ve toplam vuruş şiddeti bağlamında kategorik guruplara ayrıldı. Müsabakaların öncesinde, müsabakalardan hemen sonra, müsabakalardan 24 ve 48 saat sonra katılımcılardan kan örnekleri alınmıştır. Alınan kan örnekleri Nüve marka NF-815 model santrifüj cihazı ile 10 dakika 4000 rpm’de santrifüj edildikten sonra, kas hasarının biyokimyasal belirteçleri ; Myoglobin –Beckman Coulter Access 2 marka cihaz ile; CK, LDH, AST, ALT–Beckman Coulter AU 680 otoanalizör ile analiz edilmiştir. Elde edilen verilerinin analizinde IBM SPSS Statistics 24 kullanılmıştır. Katılımcıların tanımlayıcı istatistikleri için yüzde, frekans, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Verilerin normallik sınaması Shapiro-Wilks test sonuçları ile test edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişki Pearson Korelasyon analizi ile incelenmiştir. Ayrıca taekwondocuların müsabakalarda gerçekleştirdiği vuruş sayısı ve vuruş şiddeti kategorik değişken haline getirilirken medyan değerleri dikkate alınmıştır. Normal dağılan değişkenlerin analizinde Tekrarlı ölçümlerde 2 yönlü varyans analizi (Two-way Repeated Measures ANOVA) kullanılmıştır. Güven aralığı %95 olarak belirlenmiş ve p<0,05’in altındaki değerler anlamlı kabul edilmiştir. Ayrıca, grupların zamana bağlı yüzde değişimleri [%Δ= (Son Test- Ön Test)/Son Test*100] formülü kullanılarak hesaplanmıştır. Atılan vuruş sayısı ile atılan vuruş şiddeti arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde yüksek derece ilişki belirlenirken (p<0,05); maruz kalınan vuruş sayısı ile maruz kalınan vuruş şiddeti arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Diğer yandan araştırmamızda farklı zamanlarda ölçülen Myoglobin, CK , LDH, ALT, AST değerlerinin toplam vuruş şiddeti ve toplam vuruş sayısı guruplarına göre anlamlı fark göstermediği tespit edilirken; iki farklı vuruş şiddetinde ve vuruş sayısında da taekwondocuların Myoglobin ve LDH değerlerinin müsabakadan hemen sonra zirve noktaya ulaştığı ; CK , ALT , AST değerlerinin müsabakalardan hemen sonra yükselmeye başladığını, fakat müsabakalardan 24 saat sonra zirve noktaya ulaştığı tespit edildi. Ayrıca müsabakalardan 48 saat sonra ölçülen tüm kan parametrelerinin (Myoglobin, CK, LDH, ALT, AST) bazal değerlere indirgenemediğini söylenebilir. Sonuç olarak EPS ile bir gün içersinde 5 simüle müsabaka yapan taekwondocuların kas hasarı seviyelerinin zamanlara göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Müsabakalarda gerçekleştirilen toplam vuruş şiddeti ve toplam vuruş sayısı üzerinden, kategorik değişken haline getirililen grupların iskelet kası hasarı seviyelerinde istatiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir.
Anahtar Kelimeler
Taekwondo, Kas hasarı