Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sinem ERTURAN
Danışman: Bülent Elbasan
Özet:
Bu çalışma unilateral Serebral Palsili (uSP) çocukların üst ekstremite rehabilitasyonunda kullanılan eylem gözlem terapisi (EGT) ve video tabanlı oyun (XBOX 360 Kinect™ (XBOX)) uygulamalarının üst ekstremite ve gövde üzerindeki etkilerinin işlevsellik, yeti yitimi ve sağlığın uluslararası sınıflandırması çerçevesinde etkisini araştırmak amacıyla planlandı. Çalışmaya 5-15 yaş aralığında olan 45 çocuk dâhil edildi, çocuklar randomize olarak iki çalışma, bir kontrol olmak üzere üç gruba ayrıldı. Kontrol grubundaki çocuklara (n:15) konvansiyonel fizyoterapi uygulanırken, EGT (n:15) ve XBOX grubundaki (n:15) çocuklara konvansiyonel fizyoterapiye ek olarak EGT ve XBOX müdahale yaklaşımları uygulandı. Çalışmaya katılan tüm çocuklar tedaviye kör bir fizyoterapist tarafından tedavi öncesinde ve 3 haftalık tedavi sonrasında değerlendirildi. Üst ekstremite işlevlerinde; kas tonusu Modifiye Ashworth Skalası ile, kaba kavrama kuvveti Jamar El Dinamometresi ile, ince kavrama kuvvetleri Baseline Mechanical Pinchmetre ile, eklem hareket açıklıkları universal gonyometre ile, selektivite Üst Ekstremite Selektif Kontrol Skalası (ÜESKS) ile ve gövde kontrolü Gövde Kontrol Ölçüm Skalası (GKÖS) ile değerlendirildi. Aktivite değerlendirmeleri; Üst Ekstremite Becerileri Kalite Testi (ÜEBKT), Abilhand-Kids, Çocukluk Çağı Sağlık Değerlendirme Ölçeği (ÇÇSDÖ) ve Jebsen Taylor El Fonksiyon Testi (JTEFT) ile yapıldı. Katılım ise; Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) ile belirlendi. Tedavi sonrası fark verileri incelendiğinde, üst ekstremite işlevlerinden kas tonusunda, kaba-ince kavrama kuvvetlerinde, eklem hareket açıklıklarında ve selektivite skorlarında hem EGT hem de XBOX gruplarında, gövde kontrolünde ise sadece XBOX grubunda anlamlı fark saptandı. Aktivite ve katılım düzeyleri incelendiğinde ise; üst ekstremite beceri kalitesinde, günlük yaşamdaki bimanuel- unimanuel fonksiyonlarda, bağımsızlık ve katılım düzeylerinde EGT grubu ve XBOX grubunda anlamlı fark olduğu belirlendi (p<0,017). Kontrol grubunda ise anlamlı değişiklik görülmedi (p>0,017). Sonuç olarak üst ekstremite işlevleriyle beraber aktivite ve katılım düzeylerinde konvansiyonel fizyoterapiye ek olarak uygulanan EGT ve XBOX uygulamalarının; gövde kontrolünde ise konvansiyonel fizyoterapiye ek olarak uygulanan XBOX uygulamasının etkili olduğu görüldü. uSP’li çocukların üst ekstremite ve gövde rehabilitasyonunda konvansiyonel fizyoterapiye EGT ve XBOX uygulamalarının eklenmesi tedaviye dinamizim katması açısından göz önünde bulundurulabilir.
Anahtar Kelimeler : Unilateral serebral palsi, XBOX, Eylem gözlem terapisi, Üst ekstremite