Şizofreni hastalarında öz şefkatin içselleştirilmiş damgalama ve yalnızlığı yordama rolünün incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İrem DEMİRAY
Danışman: Figen Şengün İnan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışmanın amacı şizofreni hastalarında öz şefkatin içselleştirilmiş damgalama ve yalnızlığı yordama rolünü incelemektir. Araştırma Nisan 2024-Nisan 2025 tarihleri arasında Ankara'daki bir şehir hastanesinin psikiyatri polikliniğinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini dahil edilme kriterlerini karşılayan gönüllü şizofreni hastaları oluşturmuştur (n=110). Veriler Sosyodemografik Özellikler Tanıtım Formu, Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği-3.Versiyon ve Öz Duyarlık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Öz şefkat ile sosyodemografik değişkenlerin içselleştirilmiş damgalama ve yalnızlığı yordama rolünün incelenmesinde hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışmada; yatış sayısı (β=0,116, p=0,022) ve öz şefkatin (β=-0,909, p<0,001) içselleştirilmiş damgalamayı yordadığı saptanmıştır. Final model içselleştirilmiş damgalamadaki varyansın %85,1'ini açıklamaktadır (Düzeltilmiş R²=0,851). Yalnızlık sonuç değişkeni için; yatış sayısı (β=0,132, p=0,007) ve öz şefkat (β=-0,924, p<0,001) yordayıcı değişkenlerdir. Final model yalnızlıktaki varyansın %86,6'sını açıklamaktadır (Düzeltilmiş R²=0,866). Sonuç olarak şizofreni hastalarında yatış sayısının fazla olması ve öz şefkat içselleştirilmiş damgalama ve yalnızlığı yordamaktadır. Şizofreni hastalarında psikiyatri hemşireleri tarafından öz şefkatin değerlendirilmesi ve öz şefkat temelli müdahalelerle hastaların desteklenmesi önerilir.
Anahtar Kelimeler : Öz şefkat, Şizofreni, İçselleştirilmiş damgalanma, Yalnızlık