Türkiye'de 0-14 yaş grubu çocukların ölümlü ve yaralanmalı yaya trafik kazalarının analizi ve önleyici tedbirlerin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Tuğba SOY

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ömer Asal

Eş Danışman: Seda Hatipoğlu

Özet:

Trafik kazaları, dünya genelinde ölüm ve yaralanmaların önde gelen nedenlerinden biri olarak ciddi bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır. Yetersiz karayolu güvenliği, her yıl yaklaşık 1,19 milyon insanın hayatını kaybetmesine ve 50 milyon kişinin kalıcı yaralanmalar yaşamasına yol açmaktadır. Türkiye’de ise çocuk trafik kazaları, kentleşme, yetersiz altyapı ve hız limitlerine uyulmaması gibi faktörlerle toplumsal güvenliği tehdit eden önemli bir sorun haline gelmiştir. Bu çalışmada, 2021-2023 yılları arasında Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) tarafından Trafik Kazası Tespit Tutanağı ile kaydedilen 31.499 çocuk yaya kazası verisi incelenmiştir. Bu kazalarda 668 çocuğun hayatını kaybettiği ve 36.017 çocuğun yaralandığı tespit edilmiştir. Araştırma, Türkiye’de çocuk yaya kazalarının demografik ve coğrafi dinamiklerini analiz ederek, kazaların koşullarını ve çocuk yayaların karşılaştığı riskleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ayrıca, çocuk trafik güvenliğine yönelik bölgesel farklılıkları inceleyerek politika yapıcılara rehberlik etme hedefi taşımaktadır. Çalışma kapsamında tanımlayıcı istatistikler, coğrafi analiz, Ki-Kare testi ve lojistik regresyon yöntemleri kullanılmış; iller bazında risk oranları hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular haritalarla görselleştirilerek, kazaların nedenleri ve dağılımları detaylı şekilde ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler : Çocuk, Trafik, Kaza