Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Büşra BAŞAR GÖKCEN
Danışman: Makbule Gezmen Karadağ
Özet:
Bu araştırma; PKOS’lu kadınlarda günlük melatonin ritmi ile beslenme durumu ve davranışları, uyku kalitesi, depresyon, metabolik bozukluklar arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesine yönelik kesitsel tasarımda bir araştırmadır. Doğurgan çağdaki kadınlarda yürütülen bu araştırmaya 33 PKOS’lu ve 33 sağlıklı olmak üzere 66 kadın dahil edilmiştir. Kadınların beslenme davranışları, diyetle enerji ve besin ögesi alımları, fiziksel aktivite düzeyleri, uyku ve duygu durumları, sirkadiyen tercihleri anket formu aracılığıyla değerlendirilmiş ve ayrıca antropometrik ölçümleri, kan ve tükürük örnekleri alınmıştır. Elde edilen veriler, BKİ gruplarına göre analiz edilmiştir. Sonuç olarak fazla kilolu/obez sağlıklı kadınlara kıyasla PKOS’lu kadınlarda ÜFYO Kontrolsüz Yeme puanının daha yüksek olduğu (p<0,05); buna karşın diyetle günlük enerji ve makrobesin ögeleri alımları açısından gruplar arasında farklılık olmadığı (p>0,05) bulunmuştur. PKOS’lu kadınlarda Fertilite Diyet Skorunun toplam protein skoru daha yüksek ve diyetle posa alımı (gram/gün) daha düşüktür (p<0,05). Sağlıklı kadınlara kıyasla duygu durumunu değerlendiren BDÖ ve uyku kalitesini değerlendiren PUKI toplam puanları PKOS’lu kadınlarda daha yüksektir (p<0,05). Fazla kilolu/obez PKOS’lu kadınların bel/kalça oranı ve normal vücut ağırlıklı PKOS’lu kadınların HOMA-IR ve VAI değerleri BKİ eşleştirilmiş sağlıklı kadınlara kıyasla daha yüksektir (p<0,05). PKOS’lu kadınlarda SAÖ toplam puanı daha düşük olmasına rağmen (p<0,05); dört zaman noktasında tükürük melatonin düzeyleri açısından gruplar arasında farklılık olmadığı (p>0,05) bulunmuştur. PKOS‘lu kadınlarda günlük melatonin ritmi ile uyku kalitesi, depresyon ve bilişsel kısıtlama davranışı arasında anlamlı ilişkilerin olduğu görülmesine rağmen (p<0,05); bu ritim obezite, insülin direnci ve hiperandrojenizm ile ilişkili bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak PKOS’lu kadınlarda melatonin düzeylerinden bağımsız normal olmayan bir melatonin ritim olabileceği düşünülmüş olup; ileriki çalışmalara ihtiyaç olduğu ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler : Polikistik over sendromu, melatonin, uyku kalitesi, depresyon, obezite