TIMSS 2019 sekizinci sınıf matematiğe yönelik güven ölçeğinin hizalama metoduna göre ölçme değişmezliğinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAKUP DOKUR
Danışman: Mehtap Çakan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada TIMSS uygulamasında yer alan duyuşsal özelliklerden biri olan matematiğe yönelik güven ölçeği puanları araştırılmıştır. Araştırmada TIMSS 2019 sınavına katılan sekizinci sınıf öğrencilerinin cevapladığı öğrenci anketlerinden matematiğe yönelik güven ölçeği verileri ele alınmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı TIMSS 2019 sınavına katılan sekizinci sınıf öğrencilerinin matematiğe yönelik güven ölçeği puanlarının belirlenen ülkelere göre ölçme değişmezliğinin incelenmesidir. İlişkisel tarama modelinde olan bu araştırma farklı kültürleri temsil etmesi açısından yedi ülke (Şili, Hong Kong, İsrail, Katar, Rusya, Türkiye ve İngiltere) üzerinde yürütülmüştür. Ülkelerin birbirleriyle karşılaştırılmasında önem arz eden ölçme değişmezliği bir geçerlik araştırmasıdır. Çalışmada ölçme değişmezliği çoklu grup doğrulayıcı faktör analizi (ÇGDFA) ve hizalama metodu kullanılarak test edilmiştir. Çoklu grup doğrulayıcı faktör analizine ait bulgular incelendiğinde matematiğe yönelik güven ölçeğinin yapısal, metrik ve kısmi ölçek değişmezliğini sağladığı görülmüştür. "Matematikte genellikle iyiyimdir", "Matematik birçok sınıf arkadaşıma göre bana daha zor gelir" ve "Zor matematik problemlerini çözmede iyiyimdir" maddelerinin kısmi ölçek değişmezliğini sağladığı bulunmuştur. Hizalama yöntemine ait bulgularda ise model için değişmezliği sağlamayan gruplar faktör yükleri için %39,68; kesişimler için %46,03 bulunmuştur. Değişmezliği sağlamayan grupların ortalaması ise %42,86 bulunmuştur. Bu değer önerilen sınırların üzerinde olduğundan dolayı hizalama yönteminde matematiğe yönelik güven ölçeğinin ölçme değişmezliği istenen düzeye ulaşmamıştır. Hizalama yönteminde parametreler değişmezlik indeksleri gibi olmadığı için ölçme değişmezliği sağlanmasa bile parametreler yorumlanabilir. Hizalama yönteminde matematiğe yönelik güven ölçeği için tüm kriterler birlikte değerlendirildiğinde faktör yüklerine göre "Matematik güçlü yönlerimden biri değildir" maddesi değişmezlik düzeyi en yüksek maddedir. Kesişimlere göre "Matematik birçok sınıf arkadaşıma göre bana daha zor gelir" ve "Zor matematik problemlerini çözmede iyiyimdir" maddeleri değişmezlik düzeyi en yüksek maddelerdir. Hem faktör yükleri hem kesişimlere göre "Öğretmenim bana matematikte iyi olduğumu söyler" maddesi değişmezlik düzeyi en düşük maddeyi ifade etmektedir. Araştırmanın sonucunda sekizinci sınıf öğrencilerinin matematiğe yönelik güvenini ölçmeyi amaçlayan söz konusu ölçeğin ÇGDFA ile yedi ülke arasında yapısal ve metrik değişmezliği sağladığı; ölçeğin üç madde için ise kısmi ölçek değişmezliğini sağladığı bulunmuştur. Hizalama metoduna göre ölçme değişmezliğinin sağlanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer bir deyişle matematiğe yönelik güven ölçeğinin yedi ülke için eşdeğer olmadığı söylenebilir. Dolayısıyla bu ülkeler için matematiğe yönelik güven puanlarının karşılaştırılmasında bu durum dikkate alınmalıdır.