Üç boyutlu baskı teknolojisi kullanarak flutikazon propiyonatın kolona hedeflendirilmiş tablet formülasyonlarının geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Cennet DURAN
Danışman: Sevgi Takka
Özet:
Bu tezin amacı eriyik birikim modelleme üç boyutlu baskı (FDM 3DP) yöntemiyle kolona hedeflendirilmiş flutikazon propiyonat (FLT) içeren tablet formülasyonlarının geliştirilmesi, in vitro karakterizasyon çalışmalarının yapılması ve kolit modeli oluşturulmuş sıçanlarda in vivo etkinliğinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla pH duyarlı bir polimer olan Eudragit S100 ana matriks ve zaman kontrollü bir polimer olan etil selüloz salım geciktirici olarak kullanılarak sıcak eriyik ekstrüzyon (HME) yöntemiyle FLT yüklü filamentler elde edilmiş ve bu filamentler kullanılarak FDM 3DP yöntemiyle tabletler basılmıştır. FLT’nin erimeden amorf polimerler içerisinde disperse olduğu tablet formülasyonlarına etkin maddenin çözünürlüğünü artırmak için Gelucire 48/16 ve gammasiklodekstrin dahil edilmiştir. Bu sayede FLT’nin çözünürlüğü Gelucire 48/16 içeren F1 tabletlerinde yaklaşık 20 kat; Gelucire 48/16’ya ilaveten gammasiklodekstrin içeren F2 tabletlerinde yaklaşık 200 kat artmıştır. Geliştirilen filament ve tabletlerin farmasötik kalitesi ve yöntemin tekrarlanabilirliği in vitro karakterizasyon çalışmalarıyla kanıtlanmıştır. F1 ve F2 tabletleri oral yoldan kolona hedeflendirme amacına uygun in vitro salım profili sergilemiştir. Tabletlerin dolgu yüzdesi ve tasarım boyutlarının salım üzerine etkisi değerlendirilmiştir. Farklı dozlarda FLT içeren F1 ve F2 3D tabletler basılarak dozun hastalığın evresine göre büyük ölçüde değişkenlik gösterdiği inflamatuvar bağırsak hastalıklarında (İBH) kişiselleştirilmiş tedaviye olanak sağlanmıştır. Stabilite çalışmalarıyla geliştirilen filament ve tabletlerin hızlandırılmış ve uzun süreli test koşullarında 6 ay boyunca stabil oldukları gösterilmiştir. Sıçanların tedavi süresince takip edilen fizyolojik özelliklerinden ve sakrifikasyon sonrası kolon dokularında yapılan fiziksel, histolojik ve biyokimyasal çalışmalardan elde edilen bulgular değerlendirildiğinde F1 formülasyonunun İBH’de etkili bir iyileşme sağladığı kanıtlanmıştır. Sonuç olarak bu tez çalışmasında ilk defa İBH’nin lokal tedavisinde kullanılmak üzere FLT içeren kolona hedeflendirilmiş 3D tabletler geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler : Eriyik Birikim Modelleme, Üç Boyutlu Baskı, Sıcak Eriyik Ekstrüzyon, Filament, Tablet, Flutikazon Propiyonat, İnflamatuvar Bağırsak Hastalığı