Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatih Yerdemir
Danışman: AHMET MERMER
Özet:16. Yüzyılda yoğun bir şekilde görülmeye başlayan şerhler, bu dönemde Farsça ve Arapça birçok edebi, dini-tasavvufi eserleri açıklamak ve bu dillerin öğretimine yardımcı olmak üzere yazılmıştır. Divan Edebiyatı'nın en önemli şarihlerinden birisi de Bosnalı Sûdî Efendi'dir. Sûdî Efendi, İranlı Şair Sadi'nin Gülistan ve Bostan adlı eserlerine yazmış olduğu şerhleri, birçok şarihin şerhlerini inceleyerek kaleme almıştır. Yazdığı şerhleri öğretici ve eleştirel bir bakış açısıyla yazmıştır. Sûdî Efendi şerhleri yazarken Gülistan ve Bostan adlı eserlerin birçok nüshasını görmüş, eserlerini bu nüshalar ve daha önce yazılmış şerhler doğrultusunda kaleme alarak bu iki eser için döneminde sahih bir nüsha ortaya koymuştur. Sûdî Efendi, bu iki eserin kelimelerini ses, anlam, yapı açısından incelemektedir. Yanlış okumaya mahal vermemek için onların nasıl okunacağını söyledikten sonra kelimeleri sarf ve nahiv yönünden inceler, kelimelerin sözlükteki anlamları ile metin içerisinde bağlamdan yola çıkarak ortaya çıkan yeni anlamlarını verir. Sûdî'nin eserlerinden yola çıkarak hazılanan bu sözlük 16. yy. metinlerinin anlam dünyasına ışık tutacaktır.