COVID-19 pozitifliği olan çocuklarda long COVID durumu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU DİLBER
Danışman: HASAN TEZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Covid-19 çocuklarda genel olarak asemptomatik ya da hafif seyirli olmakla birlikte akut dönem sonrasında da etkisinin devam ettiği bilinmektedir. Pandemi sürecinde öncelikle yetişkinlerde fark edilen daha sonra çocuklarda da görülen enfeksiyon sonrası uzun süreli yorgunluk ve öksürük gibi şikayetler belirmiştir. Bu durum Long COVID olarak yetişkinler için genel adlandırmaya ve tanı kriterlerine sahiptir ancak çocuklarda net tanı kriterleri oluşturulamamıştır. Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından çok çeşitli kalıcı, tekrarlayan veya yeni fiziksel hastalıklar için "COVID-19 sonrası durum" şemsiye terimi belirlenmiştir. SARS-CoV-2 enfeksiyonundan (her-hangi bir şiddette) ≥4 hafta sonra mevcut olan ruh sağlığı semptomları ve durumlar için aynı zamanda "Long COVID" veya "SARS-CoV-2 enfeksiyonunun akut sonrası sekeli" (PASC) olarak adlandırılmıştır. Yapılan çalışmalarda Long COVID durumu net olmamakla birlikte ülkemizdeki çocuklar için veriler de yetersizdir. Uzun süreli semptomlar yaşanması ve buna bağlı endişe hali, hastane başvuruları gibi durumlar sağlık çalışanları ve aileler için iş yükü olacaktır. COVID enfeksiyonu sonrası takip edilecek hastalar pandemi sonrası süreç için yönetim açısından faydalı olacaktır. Çalışmamızda Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Çocuk Enfeksiyon Bilim Dalı tarafından 2020 Mart-2022 Temmuz ayları arasında ayaktan veya yatarak takip edilmiş SARS-CoV-2 PZR pozitif 255 hasta değerlendirildi. Olguların demografik verileri, klinik bulguları, enfeksiyon sonrası süreçteki semptomları incelendi. Çalışmamızda uzun süreli en az 1 semptomu olan hasta oranı %29,4 olarak görüldü. Uzun süreli semptomlardan en sık şikayetin yorgunluk olduğu saptandı. Tat kaybı, kas güçsüzlüğü ve döküntü uzun süreli semptom olarak aileler tarafından belirtilmedi. Öksürük şikayeti uzamış olan hastalar değerlendirildiğinde aktif enfeksiyon sürecinde yatış öyküsü olması ile anlamlı ilişki saptandı. Cinsiyet, hastalığın geçirildiği zaman ve aşı durumu ile ilişki saptanmadı. Daha büyük yaştaki hastalarda uzun süreli semptom görülme sıklığı fazla olarak görüldü ve istatiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Ülkemizde bu alanda yeterli çalışma bulunmamaktadır. Pandemi süreci sonrasında toplumun sosyal ve fiziksel olarak toparlanması zaman alacak olup çocuklar üzerinde belirsizliğini koruyan etkiler konusunda kapsamlı ve nesnel verileri de içeren çalışmalar yapılmasının durumu aydınlatacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Long COVID, çocuk enfeksiyon, uzun süreli semptomlar