Yoğun Bakım Ünitelerinde Tıbbi Araçlara Bağlı Gelişen Basınç Ülserleri Görülme Oranının Belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Seval HANÖNÜ

Danışman: AYİŞE KARADAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Basınç ülserleri, sadece kemik çıkıntılarının olduğu bölgelerde gelişmemektedir. Son yıllarda, basınç ülserlerinin basınç altında kalan herhangi bir doku üzerinde oluşabildiği ve tıbbi araçların da basınç ülserlerine neden olabileceği konusu gündeme gelmiştir. Tıbbi araçlara bağlı basınç ülserleri, özellikle Yoğun Bakım Üniteleri nde yatan hastalarda kullanılan çok sayıdaki tıbbi araca bağlı olarak gelişmektedir. Bu araştırma, Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi ndeki beş yetişkin Yoğun Bakım Ünitesi nde, tıbbi araçlara bağlı gelişen basınç ülserleri oranının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu ndan etik kurul onayı ve Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi başhekimliği aracılığı ile araştırma kapsamına alınan yoğun bakım üniteleri anabilim dalı başkanlıklarından yazılı izin alınmıştır. Veriler, 15.11.2013 ve 25.01.2014 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin toplanmasında, hastalara ilişkin tanıtıcı özellikler formu, tıbbi araçlara bağlı basınç ülseri tanılama formu, braden risk değerlendirme ölçeği ve basınç ülseri evrelendirme formu kullanılmıştır. Araştırmaya dâhil edilen hastalar, yoğun bakım ünitesine yattıktan sonra ilk 24 saat içinde değerlendirilmiş ve sonrasında 48 saatlik aralıklarla altı kez gözlemlenmiştir. Elde edilen verilerin değerlendirmesinde, sayı ve yüzdelik hesapları, Mann-Whitney U Testi ve ki-kare testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, basınç ülseri gelişen hasta oranı %15,43 (27/175 hasta), tıbbi araçlara bağlı basınç ülseri gelişen hasta oranı ise %40,00 (70/175 hasta) olarak belirlenmiştir. Tıbbi araçlara bağlı basınç ülseri gelişmesinde, yüksek risk grubunda yer alma (%58,57), ileri yaş (67,49±16,15) ve mekanik ventilatöre bağlı olma (%55,71) etkili olan risk faktörleri olarak belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak, tıbbi araçlara bağlı basınç ülserlerinin önlenmesine yönelik politika ve prosedürlerin geliştirilmesi gerektiği önerilmektedir