Orijinal Tasarlanan Yenilikçi Etkinliklerin Kuvvet ve Enerji Ünitesinin Öğretiminde Öğrencilerin Yenilikçi Düşünme Eğilimine Etkisi ve Sürece Yönelik Öğrenci Görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMERYA AKÇAM
Danışman: Ezgi Güven Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, ortaokul 7. Sınıf "Kuvvet ve Enerji" ünitesinin öğretiminde orijinal tasarlanan yenilikçi etkinliklerle desteklenmiş araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme yönteminin, öğrencilerin yenilikçi düşünme eğilimlerine etkisini araştırmaktır. Çalışmanın bir diğer amacı ise yenilikçi etkinliklerle ders işleyen deney grubu öğrencilerinin sürece yönelik görüşlerini belirlemektir. Araştırmanın amacına yönelik verileri elde etmek için nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Van İli İpekyolu İlçesi'nde bulunan bir ortaokulun 7. sınıfında öğrenim gören toplam 37 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada yansız atama yöntemi ile (kura ile) deney ve kontrol grupları belirlenmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak, "Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Yenilikçi Düşünme Eğilimi Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen kelime ilişkilendirme testi ile yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Uygulama sürecine geçmeden önce ölçek deney ve kontrol grubuna ön test olarak uygulanmıştır. Araştırmanın deney grubunu (N= 19) orijinal tasarlanan yenilikçi etkinliklerle öğretim yapılan grup, kontrol grubunu (N= 18) ise araştırma sorgulamaya yöntemiyle öğretim yapılan grup oluşturmuştur. Bu araştırmanın uygulama süreci Kuvvet ve Enerji Ünite 'sinin işlendiği haftalar süresince devam ettirilmiştir. Uygulama sonrasında "Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Yenilikçi Düşünme Eğilimi Ölçeği" her iki gruba da son test olarak uygulanmıştır. Sadece deney grubuna kelime ilişkilendirme testi ve görüşme soruları uygulanmıştır. Nicel veriler SPSS28 istatistik analiz programından yararlanılmıştır. Farklı gruplarda yer alan öğrencilerin ön ve son test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığının olup olmadığının araştırılmasında bağımsız gruplar t-testi kullanılmıştır. Yapılan tüm analizlerde anlamlılık düzeyi .05 kabul edilmiştir. Nitel verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yöntemi seçilmiş ve veriler HyperRESEARCH nitel analiz programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları incelendiğinde deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerinin uygulama sonrasında "Yenilikçi Düşünme Eğilimi Ölçeği" puanları arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney grubu öğrencilerine uygulanan kelime ilişkilendirme testinde, öğrencilerden yenilikçilik denilince akla gelen ilk beş kelimeyi yazmaları istenmiştir. Öğrencilerin verdikleri cevaplar incelendiğinde en çok tekrar edilen kelimelerin tasarlama (f=5), üretme (f=3), uçak (f=3) olduğuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin kendilerine yöneltilen görüşme sorularına verdikleri yanıtlar incelendiğinde, görüşlerin birkaç noktada birleştiği görülmektedir. İlk soruya öğrenciler yenilikçi bireyleri; meraklı, iyi niyetli, dikkatli, saygılı, sabırlı, özgüvenli, zeki, düşünen, tasarlama becerisine sahip olan ve eleştiren, aklını kullanan, özenli, etkileyici fikirler bulan ve akla yatkın fikirler öne süren kişiler olarak tanımlamışlardır. İkinci soruda da öğrenciler, Kuvvet ve Hareket ünitesinde yenilikçi etkinlikler kullanılmasının öğrenmeyi kolaylaştırma, konuyu daha iyi anlama, düşünmeyi sağlama, kalıcı öğrenme sağlama, zihinde canlandırmayı sağlama gibi etkileri olduğunu dile getirmiştir. Üçüncü soruda öğrenciler yenilikçi etkinliklerin avantajlarını sıralarken, dersi öğrenmeyi sağladığını, bilgileri günlük hayatta kullanma imkânı verdiğini, derse yönelik motivasyonu arttırdığını, düşünme ve iletişim becerisini geliştirdiğini ve yaratıcılığı arttırdığını dile getirirken dezavantaj olarak ise; uygulanmasının zor olduğunu, fikir bulmada zorlandıklarını ve uygulama sürecinin grup içi sorunlara sebep olduğunu söylemiştir. Son soruda öğrenciler tüm uygulama sürecini değerlendirirken olumlu olarak, çoğunlukla tasarım yapmaya çalışma ve bilgileri günlük hayatta uygulama kısmının iyi olduğunu, süreçte eğlenceli zaman geçirdiklerini, işbirlikli çalıştıklarını ve fikir üretmeye çalıştıklarını dile getirirken, olumsuz olarak ise özellikle fikir bulmakta zorlandıklarını sıkça tekrarlamışlardır.