Gabriel Marcel Felsefesinde "Sır Olarak Beden" Problemi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nilüfer Karadağ

Danışman: Emel Koç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmanın amacı, Gabriel Marcel Felsefesinde "Sır Olarak Beden" Problemini incelemektir. İnsanı açıklamaya çalışan epistemolojik yaklaşımlar sonucunda bedene bürünen varlık olarak insanın ne'liği görmezden gelinmekte, ontolojik değeri azaltılmakta hatta yitirilmektedir. Problem ve sahip olma dünyasında sıkışan insan, yaşadığı dönemin taleplerine cevap vermeye çalışırken sır'lı bir yapıda olduğunu fark etmemektedir. Ancak insan "Ben kimim?" sorusunu sormaya başladığı andan itibaren ruhu ve bedeninin bütünlüğü içinde bedene bürünmüş olduğunu idrak edip subjektif deneyimleri ile varoluş yolunda gezgin bir varlık olduğunu fark etmektedir. İnsan olabilmenin ve deneyimleri yaşayabilmenin en önemli koşulu bedene bürünmedir. "Bedene bürünmek" insanın sadece bir beden olmasının ötesinde olduğunu gösteren sır'lı bir yapıdır. Ancak her insan önce kendi sır'rına ve sonrasında aşkınlığın sır'rına ulaşamaz. Dolayısıyla temel ontolojik soru olan "Ben kimim?" sorusu insanı problem alanının ötesine taşıyan yolu açar. Meta-problematik olan bu alan insanın ne'liğini anlamlandırması için çok önemli bir süreçtir. Somut insan deneyimleri duyumla başlayıp diyalog aracılığıyla gerçekleşen öznelerarasılık ile devam etmektedir. Öznelerarası olduğunu fark eden insan hiçbir koşulda bedeninden ayrılamadığını görmektedir. Marcel'in "Ben bedenimim." ifadesi bu düşüncenin ispatıdır. İnsan bedene bürünmeden somut deneyimleri gerçekleştirememektedir. Öznelerarası süreçle katılım gerçekleşir. Sıradan bir insandan "kişi olma" statüsüne yükselen beden, katılım ile kendini gerçekleştirme yoluna girer. Herhangi bir derinliği bulunmayan katılım ben-o arasında gerçekleşirken sevgi ve aşk duygularını barındıran ben-sen ilişkisi sır'lı bir katılım türüdür. Nihai olarak katılımın diğer her şeye aşkın olduğu alan Varlık'a katılımdır. Bedene bürünen varlık olarak insan; aşk, umut, bağlanma ve sadakatle Mutlak Varlık'a katılımı deneyimler.