ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK VE SANAL GERÇEKLİK TEKNOLOJİLERİYLE GELİŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM MATERYALLERİNİN 9. SINIF TARİH KONULARININ ÖĞRETİMİNDE KULLANIŞLILIĞI VE ETKİLİLİĞİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLGİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI GÖVERCİN

Danışman: Necdet Hayta

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma ile 9. sınıf tarih dersi konuları için artırılmış gerçeklik (AG) ve sanal gerçeklik (SG) teknolojileri ile tasarlanmış öğretim materyallerinin tasarlama süreci, tarih eğitimine entegre edilişi, etkililiğinin ve kullanışlılığının öğretmen ve öğrenciler tarafından değerlendirilmesi amaçlanmştır. Bu amaç doğrultusunda 9. sınıf konuları kullanılarak üç AG (İkta ve Feodal Sistemlerin Karşılaştırılması, İslamiyet'in Doğuşu ve 3Da Vinci'nin Şifresi) ve bir SG (Zamanda Yolculuk) öğretim etkinliği tasarlanmıştır. Bu etkinliklerde sekizi araştırmacı tarafından "Unity" programı kullanılarak geliştirilen 27 AG ve biri araştırmacı gözetiminde geliştirilen üç SG olmak üzere toplam 30 öğretim materyali kullanılmıştır. Bu doğrultuda AG ve SG teknolojileri ile materyal geliştirme aşamasında "tasarım ve geliştirme araştırması" (TGA) yönteminden ve materyallerin etkililiği ve kullanışlılığını değerlendirmesi aşamasında "durum (örnek olay) çalışması" modelinden yararlanılmıştır. Bu araştırma özelinde TGA, durum çalışması ve farklı veri toplama araçları ile kendine özgü çok yöntemli (multiple method) araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından "AG ve SG uygulaması ders gözlem formu", "AG ve SG öğrenci değerlendirme formu", "AG ve SG öğretmen görüşme formu", "3 adet AG öğretim etkinliği", "1 adet SG öğretim etkinliği" tasarlanmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen verilerden içerik analizine tabi tutularak kodlar oluşturulmuş ve araştırmanın asıl sorusu olan etkililik, kullanışlılık ve öneriler temasında birleştirilerek olumlu ve olumsuz olarak gruplandırılmıştır. Geliştirilen etkinlikler ve veri toplama araçları farklı türdeki dört lisede toplam 81 öğrenciye uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; öğretmen ve öğrencilerin AG ve SG materyallerinin kullanışlılığı ve etkililiğine yönelik yaptıkları yorumların çoğu olumlu olduğu bulgulanmıştır. Bu durum materyallerin kullanışlılığı konusunda işlevsel ve etkileşimli olduğu, kolay ve pratik bir şekilde uygulandığını göstermektedir. Ayrıca AG ve SG materyallerinin, öğrencilerin derse yönelik ilgilerini artıracağı, derse aktif ve istekli olarak katılacağı, 3B görsel algılama sağlayacağı, materyalle etkileşimde bulunarak etkili öğrenmeyi gerçekleştireceği, öğrencilerin merakını uyandırarak derse hevesle katılacağı, bireysel öğrenmeyi destekleyeceği ve son olarak dijital okuryazarlık becerisinin geliştirerek akademik başarıyı olumlu yönde etkileyeceği söylenebilir.