Okul öncesi sınıflarındaki özel gereksinimli çocuklar ve akranlarının arkadaşlık ilişkileri ve öğretmen destek stratejileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLEK DURGUTLUOĞLU
Danışman: NESLİHAN AVCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma okul öncesi sınıflarındaki özel gereksinimli çocukların ve akranlarının arkadaşlık ilişkilerini ve öğretmen destek stratejilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseniyle yapılan bir çalışmadır. Katılımcılar özel gereksinimli çocukların bulunduğu 10 farklı okul öncesi sınıfı ve öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırma da özel gereksinimli çocuklarla akranlarının arkadaşlık ilişkilerini belirlemek için veriler gözlem yoluyla toplanmıştır. Her okul öncesi sınıfı 5 defa 30dk olmak üzere toplamda 150 dk. gözlenmiştir. Öğretmen destek stratejilerini belirlemek için gözlem yapılan okul öncesi sınıflarındaki öğretmenlerle görüşme yapılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından not edilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler içerik ve betimsel analiz yoluyla değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda akran ilişkileriyle ilgili olarak özel gereksinimli çocuklar ve akranları arasında bazen tek taraflı da olsa ilişki olduğu görülmüştür. Bazı arkadaşlık ilişkilerinin özel gereksinimli çocuk veya akranları tarafından özel bir etkinliğe davet şeklinde olduğu belirlenmiştir. Özel gereksinimli çocukların çoğunluğunda prososyal davranışlar (sıra bekleme, yardımlaşma ve paylama) görülmekte bazılarındaysa olumsuz davranışlar (saldırganlık ve şiddet uygulama) da görülmüştür. Öğretmen destek stratejileriyle ilgili olarak öğretmenlerin birlikte eğitim konusunda kendilerini yeterli bulmadıkları görülmüştür. Öğretmenlerin sınıflarında çeşitli sorunlar yaşadıkları ve bunların çözümü için ailelerle ve akranlarıyla işbirliği yaptığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin çocukların sınıflarında oyun oynayabilmesi için düzenlemeler yapmadıkları belirlenmiştir.