İnvitro fertilizasyon (IVF) yapılan hastalarda toplanacak oosit ve matür oosit sayısını predikte edebilmek için, menstrüel siklus başında over vaskülaritesinin 3 boyutlu vajinal doppler ultrason ve venöz kanda VEGF-a ile değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE GÖKÇEN AKBAŞLI ARTIKTAY

Danışman: ERHAN DEMİRDAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Bu çalışma, IVF (in vitro fertilizasyon) tedavisi görecek kadınlarda menstrual siklusun başında ölçülen over vaskülaritesi, üç boyutlu (3D) vajinal Doppler ultrason parametreleri ve serum VEGF-A düzeylerinin toplanan oosit ve matür oosit sayılarını predikte etmedeki etkinliğini araştırmayı amaçlamaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı IVF ünitesinde, Mayıs 2023 ile Kasım 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilen prospektif ve tek merkezli bir çalışmadır. Toplam 80 infertil hasta çalışmaya dahil edilmiş, hastalar düşük (poor responder, n=40) ve normal ovaryan yanıtlı (normo responder, n=40) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Gruplar arasında 3D vajinal power Doppler ultrason ile ölçülen total ovaryen volüm, vaskülerizasyon indeksleri (VI, FI, VFI), antral folikül sayısı (AFC), anti Müllerian hormon (AMH) ve serum VEGF-A düzeyleri karşılaştırılmıştır. Elde edilen veriler SPSS ile analiz edilmiştir. BULGULAR: Düşük ovaryan yanıtlı grupta (poor responder) serum VEGF-A seviyeleri normo responder grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,012). Poor responder grubunda bazal FSH seviyeleri anlamlı olarak yüksek, AMH seviyeleri ve AFC ise anlamlı olarak düşüktür (p<0,001). Ayrıca VEGF-A düzeyleri ile toplanan oosit sayısı arasında anlamlı pozitif ilişki (r=0,339; p=0,032), yaş ile VEGF-A arasında anlamlı negatif ilişki (r=-0,364; p=0,021) bulunmuştur. Toplam ovaryen volüm normo responder grupta anlamlı derecede daha yüksektir (p<0,01). Ancak 3D Doppler vasküler indeksleri (VI, FI, VFI), toplanan oosit sayısını öngörmede anlamlı bulunmamıştır. SONUÇ: IVF sikluslarında serum VEGF-A düzeyleri, özellikle düşük ovaryan yanıtlı hastalarda oosit toplama verimini öngörmede ek bir belirteç olarak kullanılabilir. Geleneksel over rezerv testleri (AMH, AFC), gonadotropin stimülasyonuna yanıtı predikte etmede değerini korumaktadır. Ancak 3D power Doppler ultrason vasküler indekslerinin klinik kullanımı için daha fazla çalışma gereklidir. Anahtar Kelimeler: IVF, VEGF-A, Over Rezervi, 3 Boyutlu Doppler Ultrason, Oosit Sayısı.