ESNEK ROBOTİK HÜCRELERDE HIZ DEĞİŞTİRME FAALİYETLİ PARALEL MAKİNE ÇİZELGELEME

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLAYDA BATTI PARLAR

Danışman: Gül Didem Batur Sir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, esnek robotik hücrelerde hız değiştirme faaliyetli paralel özdeş makinelerdeki çizelgeleme problemi üzerinde çalışılmıştır. Uygulamada, makinelerin hız performansları yıllar içinde kullanıldıkça düşmektedir. Dolayısıyla, makineler periyodik olarak bakıma alınmakta ve makinelere performans arttırıcı revizeler yapılmaktadır. Yapılan bu performans arttırıcı işlemler literatürde Hız Değiştirme Faaliyeti olarak adlandırılır. Makinelere atanan parçaların işlem süreleri, ilgili parçanın Hız Değiştirme Faaliyeti öncesi veya sonrasına atanma durumuna göre değişiklik gösterir. Bu nedenle, Hız Değiştirme Faaliyetinin uygulanacağı pozisyon çözüm kalitesini etkilemektedir. Bu çalışmada, özdeş paralel makineli esnek robotik hücrelerde Hız Değiştirme Faaliyeti pozisyonuna karar veren, aynı zamanda gezgin satıcı problemi tabanında robot rotasını optimize eden; parça atama sırasını belirlemenin yanında makinelerde ve robotta bekleme sürelerini gözeten karmaşık tam sayılı programlama tipinde bir matematiksel model kurulmuştur. Matematiksel model ile küçük çapta problemler için çözümler elde edilmiştir fakat problem yapısı büyüdükçe çözüm süresi üssel olarak artmış ve model, çözüm zamanı açısından yetersiz kalmıştır. Matematiksel modelin yetersiz kaldığı bu noktada sezgisel bir algoritma geliştirilmiştir. Sezgisel algoritma ile çok daha büyük çapta problemlerde Hız Değiştirme Faaliyeti pozisyonu, robot rotası, makinelerdeki beklemeler ve parça atama sırası belirlenmiştir. Sezgisel model çözüm sonuçları ile deney tasarımı yapılmış; bağımlı ve bağımsız değişkenlerin birbirleriyle ilişkileri incelenmiştir.