YABANCI DİL ÖĞRETİMİNDE YAPAY ZEKA VE AKRAN DÖNÜTÜNÜN ÖĞRENCİLERİN YAZMA BECERİLERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BARIŞ ERGÜN
Danışman: Gülgün Alpan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, üniversite düzeyinde İngilizce hazırlık eğitimi alan öğrencilerin yazma becerilerinin gelişiminde yapay zeka uygulaması dönütünün ve akran dönütünün etkilerini ortaya çıkarmaktır. Araştırmada nicel ve nitel yöntemler kullanılmıştır. Nicel veriler rubrik (dereceli değerlendirme ölçeği) aracılığıyla ön test-son test deney gruplarından oluşan yarı deneysel desen kullanılarak toplanırken nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunda Marmara Bölgesinde bir üniversitenin hazırlık sınıflarında en iyi düzeyde (C seviyesi) öğrenim gören 40 hazırlık sınıfı öğrencisi bulunmaktadır. Deney 1 ve deney 2 gruplarında 20'şer öğrenci eşit bir şekilde yer almışlardır. Deney 1 grubundaki katılımcılar yazdıkları kompozisyonlara yapay zeka uygulaması tarafından dönüt alırken, deney 2 grubundaki katılımcılar akranları tarafından yazılı ve sözlü dönütler almışlardır. Araştırmanın nitel verileri katılımcılar arasından gönüllülük esasına göre seçilen 20 kişi ile görüşme formu üzerinden gerçekleştirilmiştir. Deney araştırmacı tarafından 10 hafta boyunca uygulanmıştır. Nicel verilerin analizi için öğrencilerin demografik bilgileri frekans, yüzde, ortalama, standart sapma ile analiz edilmiştir. Deney gruplarının ön test ve kalıcılık testi sonuçları Shapiro-Wilk normallik testi sonuçlarına göre normal dağılmadığı için (p<0.05) verilerin analizinde parametrik olmayan testlerden Mann-Whitney U testi ile Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılmıştır. Katılımcıların ön test, son test ve kalıcılık testi için yazdıkları kompozisyonları değerlendirmek üzere yararlanılan iki değerlendiricinin arasındaki uyum Cohen's Kappa testi ile analiz edilmiştir. Nitel veriler için içerik analizi uygulanmıştır. Ön test-son test sonuçlarına göre araştırmanın sonucunda yapay zeka uygulaması tarafından dönüt sağlanan öğrencilerin akran dönütü alan öğrencilere göre daha başarılı oldukları ortaya çıkmıştır. Kalıcılık testi sonuçları her iki deney grubu için de benzer çıkmıştır. Her iki deney grubundaki uygulamalar için öğrencilerin görüşleri olumlu ve olumsuz yanları ile belirtilmiştir. Yapay zeka uygulamasına yönelik olarak öğrencilerin olumlu görüşleri kapsamlı dönüt sağlama, zaman kazanımı, doğru ve duygusal etmenlerden uzak dönüt alma olarak belirtilirken olumsuz görüşler sistemsel hatalar ve insan iletişiminin eksikliği olarak saptanmıştır. Akran dönütüne yönelik olarak öğrencilerin olumlu görüşleri karşılıklı iletişim ve farklı bakış açılarından yararlanma olarak belirtilirken olumsuz görüşler yetersiz hissetme, yanlış dönüt sağlama, yanlış öğrenmeye neden olma olarak belirtilmiştir. Sonuçlardan hareketle, yabancı dilde yazma becerilerinin gelişimi amacıyla yapay zeka dönütlerinden daha fazla yararlanılabilir. Yapay zeka, akran ve öğretmen yazma becerilerinin gelişiminde beraber kullanılabilir. Gelecekteki kapsamlı çalışmalar, yapay zeka modellerine girilen istemlerin dönüt kalitesine olan etkisini ve yeni geliştirilen yapay zeka modellerinin yabancı dilde yazma becerilerine olan etkisini araştırabilir. Ayrıca, bu çalışmalar farklı yaş ve seviye gruplarındaki öğrencilerin yabancı dilde yazma becerilerine farklı türdeki dönütlerin etkilerini de inceleyebilir. Anahtar Kelimeler : Yapay zeka, akran, dönüt, yabancı dil öğretimi Sayfa Adedi : xiv + 218 Danışman : Prof. Dr. Gülgün Bangir Alpan