COVID-19 pandemisinde 6 yaş altı astımlı çocuklarda hastalık kontrolü ve tedaviye uyum
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE YALÇIN
Danışman: ARZU BAKIRTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, COVID-19 pandemisinde okul öncesi persistan astımlı çocuklarda uzun dönem astım tedavisine uyum ve bunu etkileyen faktörleri araştırmak amacıyla pandemi öncesi yıl, pandeminin ilk yılıyla karşılaştırılmıştır. Yöntem: Pandemiden önce en az bir yıldır düzenli inhaler kortikosteroid (IKS) kullanan okul öncesi olguların pandemiyle geçirdiğimiz bir yıl boyunca astım tedavilerine uyum, nedenleri ve bunu etkileyebilecek solunum yolu enfeksiyonları, kreşe devam durumları gibi faktörler anketle değerlendirilmiştir. Astım alevlenmeleri ve kontrolü dosya bilgilerinden belirlenmiştir. Bulgular: Çalışma için 229 olgu taranmış, 62 olgu dahil edilmiştir. Pandeminin ilk yılında olguların %51,6'sı düzenli kullandıkları inhaler tedaviyi kesmiş, ilaç kesimi en sık ilk üç ayda gerçekleşmiştir. En sık ilaç kesme nedeni astım yakınmalarının olmaması olarak bulunmuştur (%90,6). Pandeminin ilk yılında uzun süreli astım tedavisine uyum açısından pandemi öncesi yılda, kullanılan IKS dozu dışında (p=0,013), astım alevlenmeleri ve astım kontrolü fark yaratmamıştır. Pandeminin ilk yılında ise ÜSYE, COVID-19, kreşe devam durumu, okula/kreşe giden kardeş varlığı, ev dışında çalışan aile üyesi, sigara içimi uzun süreli astım tedavisine uyumu etkilememiştir (p>0,05). Sonuç: Okul öncesi persistan astımlı çocuklarda, pandemi döneminde bir yıl boyunca IKS tedavisine uyum yarı yarıya azalmış ve bu durum pandemi öncesi yüksek doz IKS kullanan olgular arasında daha sık görülmüştür. Tedavi dozu dışında normal şartlarda tedavi uyumunu etkileyen faktörler, muhtemelen pandemide olağanüstü koşullardan kaynaklanan nedenlerden dolayı ilacı kesenler ile devam edenler arasında astım tedavisine uyumu etkilememiştir. Anahtar kelimeler: astım, COVID-19, çocuk, tedavi, uyum