Dış ortam şartlarının ağaç malzemenin yanma özelliklerine etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MOBİLYA VE DEKORASYON EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEKİP ŞADİYE YAŞAR

Danışman: MUSA ATAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, açık hava şartlarına bırakılmış ağaç malzemenin mevsimsel etkiler sonunda değişen ağırlık kaybı ve yanma özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu maksatla Doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky), sapsız meşe (Quercus petraea Liebl.) ve sarıçam (Pinus sylvestris L.) odunlarından ASTM–E 160-50' ye göre hazırlanan örnekler, tanalith-E (T) ve wolmanit-CB (W) emprenye maddeleri ile ASTM-D 1413-76' ya göre emprenye edildikten sonra ASTM-D 3023' e göre üst yüzey işleminde sentetik (St) ve su bazlı (Sb) vernik uygulanmıştır. Vernikleme işleminden sonra deney örnekleri her ağaç çeşidinden mevsim başlangıcında (mart, haziran, eylül ve aralık) ve bir yıl süre ile açık hava şartlarına bırakılmıştır. Mevsim sonlarında ve bir yıl sonunda yanma deneyi yapılarak, bu deneylerde; ağırlık kaybı, yanma sıcaklık değerleri (AKY, KKY, KHY), ışık yoğunlukları (AKY, KKY, KHY), yıkılma süresi, toplam yanma süresi, açığa çıkan oksijen (O2), karbonmonoksit (CO), karbondioksit (CO2) ve azotoksit (NOx) miktarları belirlenmiştir. Bu testlerin sonuçlarına göre; mevsimlerin etkisi ve ağaç türünün seçimi öncelikli olarak yanma performansını etkilemiştir. Kış ve sonbahar mevsimlerinde ağırlık kaybı, yanma süresi, kor hali hariç diğer yanma çeşitlerindeki O2 miktarı yüksek değerdeyken, yanma sıcaklıkları, CO, CO2 ve NOx miktarları yine kor hali hariç en düşük değerleri vermiştir. Doğu kayını diğer ağaç türlerine göre daha kısa sürede yıkılırken, kor halde uzun süreli yanmış, ağırlık kaybı, toplam yanma süresi, CO, CO2 ve NOx miktarları bakımından kendi kendine yanma süreleri haricinde en yüksek değerleri göstermiştir. Emprenye maddeleri yanma sıcaklıkları ve NOx miktarlarını arttırmaktadır. Yanma sürelerini wolmanit-CB'nin %33, tanalith-E' nin %29 arttırdığı belirlenmiştir. Vernik çeşitleri ağırlık kaybını azaltırken, yıkılma süresini arttırmıştır. Su bazlı vernik yanma sıcaklıklarını, AKY ve KKY' da CO2, CO ve NOx miktarlarını yüksektirken, O2 miktarlarını düşürdüğü bunun sonucu olarakta yangında zehirlenme riskini arttırdığı söylenebilir. Yangın riski olan mekanlarda Doğu kayını yerine, sapsız meşe yada sarıçam kullanılması önerilebilir.