Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık algıları ile mesleki yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Ana Bilim Dalı , Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KERİME DİDEM KÜPELİ

Danışman: Serap Demiriz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık algıları ve mesleki yeterliklerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Samsun ili Atakum, Canik, İlkadım, Tekkeköy merkez ilçelerinde 2021-2022 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel anaokulları ve anasınıflarında görev yapmakta olan 257 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma nicel araştırma deseni olan tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli türündedir. Araştırmada veri toplamak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", öğretmenlerin yaratıcılık algılarını belirlemek amacıyla "Öğretimde Yaratıcılık Ölçeği (ÖYÖ) (Teaching for Creativity Scale)", öğretmenlerin mesleki yeterliklerini belirlemek amacıyla "Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri Ölçeği-Öğretmen Formu (ÖMGYÖ)" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde non-parametrik testlerden yararlanılmıştır. İki grubun karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi kullanılırken, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise Kruskal Wallis H-testi kullanılmıştır. Kruskal Wallis H- testinin anlamlı olduğu durumlarda, hangi gruplar arasında anlamlı farklılığın olduğunu belirlemek için Mann Whitney U testinden yararlanılmıştır. ÖYÖ ve ÖMGYÖ puanları arasındaki ilişkiler Spearman Korelasyon Testi ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık algılarının yüksek olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin yaratıcılık algıları öğrenim durumu, hizmet yılı, öğretmenlik mesleğini isteyerek seçme durumu değişkenlerine göre anlamlı fark göstermezken; cinsiyet değişkenine göre "Çocuk Potansiyeli" alt boyutu ve ÖYÖ toplam puanında, çocuk sahibi olma durumu değişkenine göre "Çevresel Teşvik" alt boyutunda, boş zamanlarında etkinlik yapma durumu değişkenine göre "Çevresel Teşvik" alt boyutu ve ÖYÖ toplam puanında ve alanında kendini geliştirmek için etkinlik yapma durumu değişkene göre anlamlı fark gösterdiği tespit edilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki yeterliklerinin yüksek olduğu bulunmuştur. Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki yeterlikleri çocuk sahibi olma durumuna göre anlamlı fark göstermezken; cinsiyet değişkenine göre "Mevzuat Bilgisi" alt boyutunda, öğrenim durumu değişkenine göre "Alan Bilgisi" ve "Alan Eğitim Bilgisi" alt boyutlarında, hizmet yılı değişkenine göre "Mevzuat Bilgisi" ve ÖMGYÖ toplam puanında, boş zamanlarında etkinlik yapma durumu değişkenine göre "Alan Bilgisi" , "Alan Eğitim Bilgisi" , "Mevzuat Bilgisi" , "Öğrenme Ortamları Oluşturma" , "Öğretme ve Öğrenme Sürecini Yönetme" , "Ölçme ve Değerlendirme" , "Milli, Manevi ve Evrensel Değerler" , "Öğrenciye Yaklaşım" , "İletişim ve İş Birliği" , "Kişisel ve Mesleki Gelişim" alt boyutları ve ÖMGYÖ toplam puanında, öğretmenlik mesleğini isteyerek seçme durumuna göre "Öğretme ve Öğrenme Sürecini Yönetme" , "Ölçme ve Değerlendirme" , "Kişisel ve Mesleki Gelişim" alt boyutlarında ve alanında kendini geliştirmek için etkinlik yapma durumu değişkeninde anlamlı fark tespit edilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılık algıları ile mesleki yeterlikleri arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir.