Meme kanseri tanılı hastalarda BRCA ve non-BRCA gen mutasyonlarının klinikopatolojik özellikleri: Tek merkez retrospektif çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YİĞİT KAĞAN ZEREN
Danışman: OSMAN KURUKAHVECİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, germline multigen panel uygulanan meme kanseri hastalarında BRCA1/2 ve non-BRCA patojenik/olası patojenik (P/LP) varyantların dağılımını, klinikopatolojik özelliklerle ilişkisini ve BRCA ile non-BRCA taşıyıcıları arasındaki farklılıkları değerlendirmek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Ocak 2014–Mart 2026 arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı'nda meme kanseri tanısıyla takip edilen, germline genetik test istenen ve sonucuna ulaşılabilen 925 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Tüm hastalara 58 genlik germline multigen panel uygulandı. Primer analizler P/LP varyantlar üzerinden yapıldı; VUS, benign/olası benign ve negatif sonuçlar dışlandı. P/LP varyant taşıyıcıları BRCA ve non-BRCA gruplarına ayrılarak karşılaştırıldı. Bulgular: 925 hastanın 166'sında (%17,9) P/LP varyant saptandı ve toplam 179 P/LP varyant kaydedildi. Ortanca yaş 46,5 yıl (IQR: 41–55) idi. En sık saptanan genler BRCA2 (n=37) ve BRCA1 (n=24) olup, non-BRCA genler arasında en sık CHEK2 (n=21), MUTYH (n=16) ve ATM (n=15) varyantları izlendi. On üç hastada birden fazla P/LP varyant mevcuttu. BRCA1 varyantları taşıyan hastalarda triple-negatif fenotiple ön plandayken, BRCA2 ve sık saptanan non-BRCA genlerde luminal alt tipler baskındı. BRCA ve non-BRCA grupları karşılaştırıldığında BRCA grubunda aile öyküsü daha sık, ER/PR pozitifliği daha düşük, Ki-67 proliferasyon indeksi ve triple-negatif alt tip oranı daha yüksek bulundu. Tümör boyutu BRCA grubunda daha düşük saptandı. Histolojik tip, grade, LVI, PNI, metastatik lenf nodu sayısı ve N evresi açısından anlamlı fark izlenmedi. Sonuç: Meme kanserinde herediter yatkınlık BRCA1/2 ile sınırlı değildir. Non-BRCA varyantlar heterojen olup gen-spesifik ve klinikopatolojik bağlamda değerlendirilmelidir. BRCA ve non-BRCA grupları arasında hormon reseptör durumu, Ki-67 proliferasyon indeksi ve moleküler alt tip dağılımı açısından farklılıklar saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Meme kanseri, germline mutasyon, BRCA, non-BRCA, multigen panel, klinikopatolojik özellikler