Kütahya örnekleminde ebeveyn-çocuk ilişkisi envanterinin 60?72 aylık çocukların anne ve babalarına uyarlanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Gelişimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT BARTAN
Danışman: FATMA TEZEL ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, 5-6 yaş çocukların ebeveynlerinin birbirleri ve çocukları ile olan ilişkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiş olan ?Ebeveyn Çocuk İlişkisi Envanteri (EÇİE)?ni Türk ebeveynlerine uyarlamak amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmada tarama modellerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Örneklemi, Kütahya İl merkezinde bulunan 2008-2009 eğitim öğretim yılı içinde anaokulları ile resmi ilköğretim okullarının anasınıflarına devam eden 5-6 yaş çocuklarının 780 anne ve babası oluşturmaktadır.Bu araştırmada veri toplama aracı olarak; anne baba ve çocuk hakkında bilgi içeren ?Genel Bilgi Formu?, anne-babalar için ?Sosyo-Ekonomik Düzeyi Belirleyici Ölçek? ve anne babalara uygulanmak üzere ?Ebeveyn-Çocuk İlişkisi Envanteri? kullanılmıştır.Verilerin istatistiksel analizinde, ilk aşamada EÇİE'nin kapsam geçerliği yönünden toplam dokuz uzman görüşüne başvurulmuştur. Demografik özelliklerin tespit edilmesinde frekans ve yüzde değerleri belirlenmiştir. Ebeveyn çocuk ilişkisi envanterinin orijinal faktöriyel yapısının Türk örnekleminde geçerliliğini test etmek amacıyla açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizine başvurulmuştur. EÇİE'nin güvenirliğini tespit etmek amacıyla Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı ve McDonald güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Güvenirlik testi için ölçeğin test toplam puanlarına göre oluşturulan alt %27 ve üst %27 `lik grupların madde ortalama puanları arasındaki farkların anlamlılığı için t testi sonuçlarına, madde toplam korelâsyonu kullanılarak test maddelerinin birbirleri arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Ölçeğin güvenirliğin zamana göre değişmezlik ölçütünü ortaya koymak için test tekrar test yapılmıştır. Sosyo-ekonomik düzeylerin faktörler toplam puanları ile karşılaştırılması için manova yapılmıştır.Araştırma sonucunda, kapsam geçerliği için uzman görüşleri doğrultusunda 6 madde EÇİE'den çıkartılmıştır. EÇİE'nin faktöriyel uygunluğunu belirlemek üzere birinci düzey doğrulayıcı faktör analizinde tespit edilen indekslerin ve ikinci düzey indirgenmiş doğrulayıcı faktör analizi sonucu elde edilen indekslerden veri-model uyumu için yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, EÇİE' nin 7 alt boyutlu 41 maddelik haliyle orijinal formuyla faktöriyel geçerliğinin sağladığı ve ebeveyn çocuk ilişkisini yapısını tanımladığı sonucuna ulaşılmıştır.Güvenirlik sonuçları, Maddelerin madde toplam korelasyonu sonuçları tüm maddelerin bir biriyle ilişkili olduğu ve t testi sonuçları alt %27 ve üst %27 `lik gruplar için anlamlı bir farklılık olduğunu göstermiştir. McDonald iç tutarlılık katsayısı kullanılarak hesaplanmış elde edilen sonuçlar, EÇİE'yi oluşturan alt ölçeklerin güvenirlik katsayılarının yeterli olduğunu göstermiştir. Ebeveyn çocuk ilişkisi envanterinin test tekrar test yöntemi ile elde edilen korelasyon puanları ölçeğin her uygulanışında kararlı sonuçlar verdiğini göstermektedir. Ebeveyn çocuk ilişkisi envanterinin tüm faktörlerinin araştırmaya katılan anne babaların alt orta ve üst sosyo ekonomik düzeylerine göre anlamlı farklılıklar verdikleri görülmüştür. Araştırma sonuçlarında, ?Ebeveyn Çocuk İlişkisi Envanteri?(EÇİE)'nin geçerli-güvenilir bir ölçme yaptığı ve tutarlı bir yapıya sahip olduğu bulunmuştur.