Hematopoetik kök hücre nakli alıcılarında üst ekstremite aerobik egzersiz eğitiminin egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLŞAH BARĞI

Danışman: Meral Boşnak Güçlü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hematopoetik kök hücre nakli (HKHN) hastalarında egzersiz kapasitesi, kas kuvveti, yaşam kalitesi, fiziksel aktivite seviyesi, yorgunluk ve ruh hali kötüleşmektedir. Bu parametreler üzerine HKHN alıcılarında çeşitli egzersiz eğitimlerinin iyileştirici etkileri gösterilmiştir. Bu süreçte çoğunlukla alt ekstremiteye uygulanan egzersizler sebebiyle alıcıların alt ekstremite kas kuvveti korunurken, üst ekstremite kas kuvveti ve egzersiz kapasitesi azalmaktadır. İleriye dönük, rastgellenmiş, kontrollü, tek kör planlanmış bu çalışmanın amacı, HKHN alıcılarında üst ekstremite aerobik egzersiz eğitiminin (ÜEAEE) solunum fonksiyonları, egzersiz kapasitesi, dispne, kas ve öksürük kuvveti, fiziksel aktivite, yaşam kalitesi, yorgunluk, anksiyete ve depresyon üzerine etkilerini araştırmaktı. Eğitim grubundaki alıcılara (n=16) ÜEAEE (maksimum kalp hızının %60-80'ininde, 30 dk/gün, 3 gün/hafta, 6 hafta) uygulandı. Kontrol grubundaki alıcılara (n=16) ev programı olarak alternatif kol hareketleri ve solunum egzersizleri birlikte verildi. Solunum fonksiyonları, egzersiz kapasitesi, dispne, kas ve öksürük kuvveti, fiziksel aktivite, yaşam kalitesi, yorgunluk, anksiyete ve depresyon değerlendirildi. Grupların demografik ve klinik özellikleri benzerdi (p>0,05). Eğitim grubunda egzersiz kapasitesi, kalp hızı rezervi, solunum kas kuvveti, uyku süresi ve yaşam kalitesi kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı iyileşti (p 0,05). Eğitim grubunda FEV1/FVC, PEF, egzersiz kapasitesi, dispne, solunum ve periferik kas kuvveti, öksürük kuvveti, uyku süresi, yaşam kalitesi, depresyon ve iş yükü istatistiksel anlamlı düzeldi; kontrol grubunda egzersiz kapasitesi, dispne, kuadriseps femoris kas kuvveti ve yaşam kalitesi istatistiksel anlamlı arttı, toplam enerji harcaması ve anksiyete azaldı (p<0,05). ÜEAEE egzersiz kapasitesi, solunum kas kuvveti, uyku süresi ve yaşam kalitesini iyileştirir, etkin ve güvenlidir.