Okul öncesi eğitim alan 60-69 aylık çocukların bilim motivasyonları ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ECE LEVENT KAMACI
Danışman: Hacer Elif Dağlıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, okul öncesi eğitimlerine devam etmekte olan 60-69 aylık çocukların bilim motivasyonları ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi ve çocukların bilim motivasyonu düzeyleri ile öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada birden fazla değişkenin ilişkisi incelendiği için nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Mersin ili Erdemli ve Yenişehir ilçelerindeki Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokullarında ve ilkokullara bağlı anasınıflarında eğitimlerine devam etmekte olan, öğretmenlerinin normal gelişim gösterdiğini belirttiği 60-69 aylık, 92 (%51,4) kız 87 (%48,6) erkek olmak üzere toplam 179 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada 'Okul Öncesi Çocuklar için Bilim Motivasyonu Ölçeği (PCSMS)', 'Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği', araştırmacı tarafından geliştirilen 'Öğretmen Kişisel Bilgi Formu' ve 'Veli Kişisel Bilgi Formu' olmak üzere dört ayrı veri toplama aracı kullanılmıştır. Çocuklara uygulanan 'Okul Öncesi Çocuklar için Bilim Motivasyonu Ölçeği (PCSMS)' ve 'Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği'nden elde edilen puanların normalliğine ilişkin yapılan Kolmogorov-Smirnov testi sonucunda hem bilim motivasyon ölçeğinin her iki alt boyutu hem de öz düzenleme becerileri ölçeğinin her iki alt boyutuna ilişkin elde edilen puanların normal dağılmadığı saptanmış(p<0,05) ve bu sebeple veri analizinde non-parametrik testlerden Kruskal Wallis H ve Mann Whitney U testlerine başvurulmuştur. Çocukların bilim motivasyonları ile öz düzenleme becerileri puanları arasındaki ilişkiyi incelemek için yapılan korelasyon analizine göre bilim motivasyonunun alt boyutları olan özgüven ve keyif alma arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür (r= 0,570, p<0,05). Öz düzenleme becerilerinin alt boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde ise, düzenleme becerileri alt boyutuyla kontrol becerileri alt boyutu arasında yüksek, pozitif anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür (r=0,751, p<0,05). Çocukların bilim motivasyonları incelendiğinde; ölçeğin özgüven alt boyutunda çocukların daha önce okul öncesi eğitimi alma sürelerine, evlerinde kaçıncı çocuk olduklarına, anne ve babalarının eğitim düzeylerine, annelerinin çalışma durumlarına, babaların beyaz yakalı ya da mavi yakalı olma durumlarına göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılırken keyif alma alt boyutunda ise annelerinin çalışma durumlarına ve babalarının beyaz yakalı yada mavi yakalı olma durumlarına göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Çocukların öz düzenleme becerileri incelendiğinde; ölçeğin düzenleme becerileri alt boyutunda çocukların daha önce okul öncesi eğitimi alma sürelerine, kardeş sayılarına, evlerinde kaçıncı çocuk olduklarına, annelerinin eğitim düzeylerine, annelerinin çalışma durumuna, babaların mesleklerine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılırken kontrol becerileri alt boyutunda ise daha önce okul öncesi eğitimi alma sürelerine , evlerinde kaçıncı çocuk olduklarına, annelerinin eğitim düzeylerine, annelerinin çalışma durumlarına, babaların mesleğine ve öğretmenlerinin öz düzenleme becerileri ile ilgili herhangi bir eğitim almış olma durumlarına göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Çocukların bilim motivasyonu ölçeği alt boyutları olan özgüven ve keyif alma ile öz düzenleme becerileri alt boyutları olan düzenleme becerileri ve kontrol becerileri arasındaki ilişki incelendiğinde; özgüven alt boyutunun, düzenleme becerileri alt boyutu ile orta düzeyde, pozitif anlamlı bir ilişkisinin (r=0,473, p<0,05) ve kontrol becerileri alt boyutu ile ise düşük, pozitif anlamlı bir ilişkisinin (r=0,385, p<0,05) olduğu, keyif alma alt boyutunun, düzenleme becerileri alt boyutu ile orta düzeyde, pozitif anlamlı bir ilişkisinin (r=0,417, p<0,05) ve kontrol becerileri alt boyutu ile ise düşük, pozitif anlamlı bir ilişkisinin (r=0,385, p<0,05) olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda okul öncesi eğitim alan 60-69 aylık çocukların bilim motivasyonları ile öz düzenleme becerileri arasında anlamlı bir ilişki olduğunu söylemek mümkündür. Bu bağlamda çocukların bilim motivasyonu düzeylerini ve öz düzenleme becerilerini geliştirebilmeleri adına ebeveynleri, yakın çevreleri ile öğretmenleri tarafından; uygun eğitim ve ev ortamı, zenginleştirilmiş okul dışı öğrenme ortamları ve materyal seçimleri gibi imkanların sağlanması oldukça faydalı olacaktır.