Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Musa GÜNEŞ
Danışman: Meral Boşnak Güçlü
Özet:
Parkinson hastalığında solunum kas zayıflığı pulmoner ve ekstrapulmoner sistem fonksiyonlarında bozulmaya neden olur. İnspiratuar kas kuvvet eğitimi (İKKE) bu sistemlerin fonksiyonlarını iyileştirebilir ancak çalışmalar sınırlıdır. Çalışmamızın amacı İKKE’nin Parkinson hastalarında maksimum ve fonksiyonel egzersiz kapasitesi, kas oksijenizasyonu, periferik ve solunum kas kuvveti ve dayanıklılığı, solunum fonksiyonu, dispne, yorgunluk, öksürük kuvveti, otonomik disfonksiyon, fiziksel aktivite seviyesi ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Rastgellenmiş, kontrollü, üç kör çalışma. İKKE grubuna İKKE (%50 MIP) ve kontrol grubuna solunum egzersizleri 8 hafta uygulandı. Maksimal egzersiz kapasitesi (KPET), solunum fonksiyonları, solunum kas kuvveti ve enduransı, fonksiyonel egzersiz kapasitesi [6-dakika yürüme testi (6-DYT), 6-dakika Pegboard&Ring testi (6-PBRT)], periferik kas kuvveti, kas oksijenizasyonu, fiziksel aktivite, öksürük kuvveti, otonomik disfonksiyon, dispne, yorgunluk [Parkinson Yorgunluk Ölçeği (PYÖ)] ve yaşam kalitesi [Parkinson Hastalığı Anketi-39 (PDQ-39)] değerlendirildi. Eğitim sonrası İKKE grubunun VO2zirve, solunum kas kuvvet ve enduransı, 6-DYT mesafesi, 6-PBRT halka sayısı, kas kuvveti, istirahat kas oksijenizasyonu, aktif enerji harcaması, MET’e göre inaktifken az aktif olan hasta sayısı ve öksürük kas kuvveti kontrol grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı arttı, PYÖ, PDQ-39 ve MMRC puanları azaldı (p<0,05), %FEF%25-75 gruplarda benzer oranda iyileşti (p=0,246). Parkinson hastalarında İKKE hastaların maksimal ve fonksiyonel egzersiz kapasitesi, solunum kas kuvvet ve enduransı, kas oksijenizasyonu, fiziksel aktivite seviyesi, otonomik disfonksiyon, öksürük kuvveti, dispne, yorgunluk ve yaşam kalitesini iyileştirdi. Parkinson hastalarında İKKE pulmoner ve ekstrapulmoner sistem fonksiyonlarının iyileştirilmesinde kliniklerde güvenilir, etkili ve uygulanabilir bir yöntemdir.
Anahtar Kelimeler : Parkinson, İnspiratuar kas eğitimi, Oksijen tüketimi, Kas oksijenizasyonu, Fiziksel aktivite, Yaşam kalitesi