Matematik eğitimine yönelik etkinlik kitaplarının güncellenmiş Bloom Taksonomisine ve NCTM standartlarına göre incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEYDA ERKAN
Danışman: Hacer Elif Dağlıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, okul öncesi eğitimde kullanılan matematik etkinlik kitaplarını 2013 Okul Öncesi Eğitim Programının kazanım ve göstergelerine, güncellenmiş Bloom Taksonomisine ve NCTM standartlarına göre incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelenmesi kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynağını oluşturan etkinlik kitapları amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme temel alınarak belirlenmiştir. Araştırmada veri kaynağını oluşturan kitapların seçiminde; etkinlik kitaplarının 2016-2020 yılları arasında yayımlanmış olması, kitapların yaş aralığı etiketi olarak 60 ay üstü çocuklara yönelik olması ve kitaplar içerisinde matematik etkinlikleri için ayrı bir kitap hazırlanmış olması belirlenen ölçüt olarak belirlenmiştir. Belirlenen ölçütlere uygun olan farklı yayınevlerinden çıkan 10 matematik etkinlik kitabında yer alan toplam 532 etkinlik araştırmanın veri kaynağını oluşturmuştur. Araştırma kapsamında etkinlik kitaplarını incelemek üzere araştırmacı tarafından 'Matematik Etkinliklerini Değerlendirme Formu' oluşturulmuştur. Araştırma kapsamındaki etkinlikler güncellenmiş Bloom Taksonomisinde yer alan bilişsel süreçlere ilişkin basamaklar; MEB Okul Öncesi Eğitim Programında yer alan kazanım ve göstergeler ve NCTM standartlarında yer alan içerik ve süreç standartları temel alınarak içerik analizi yapılmış ve sınıflandırılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programına yukarıda belirtilen kriterler doğrultusunda kodlanarak aktarılmıştır. İncelenen etkinliklerin en fazla bilişsel gelişim alanına yönelik olduğu ve bilişsel gelişim alanına yönelik en çok 'Nesneleri sayar.' kazanımına yer verildiği belirlenmiştir. Etkinlik kitaplarındaki yönergelerin büyük bir kısmının güncellenmiş Bloom Taksonomisinin anlama ve uygulama basamağına ilişkin unsurlar barındırdıkları ve sırasıyla en çok eşleştirme, karşılaştırma ve gruplama kavramlarına ilişkin etkinliklere yer verildiği görülmüştür. Kitaplarda yer alan matematik etkinlikleri NCTM içerik standartları açısından incelendiğinde, ağırlıklı olarak sayı ve işlem, cebir ve geometri; süreç standartları açısından incelendiğinde ise ağırlıklı olarak bağlantı kurma ile ilgili etkinliklerin yer aldığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda kitaplarda matematik etkinliklerinin diğer etkinliklerle çok fazla bütünleştirilmediği, etkinlikler için seçilen kazanımların sınırlı sayıda olduğu ve genel olarak etkinliklerde aynı kazanım ve göstergelere yer verdiği belirlenmiştir. Etkinliklerde belirtilen yönergelerdeki eylemlerin, kazanım ve göstergelerinin büyük bir kısmının güncellenmiş Bloom Taksonomisi'nin uygulama ve anlama basamağına yönelik olduğu bulunurken NCTM standartları açısından durum ele alındığında içerik ve süreç standartlarına bir arada yer verilmediği belirlenmiştir. Bu sonuçlar ışığında; etkinliklerde kazanım ve göstergelerin dengeli bir şekilde yer almadığı, etkinliklerin çocuğun gelişimini bir bütün olarak destekleme açısından yetersiz kaldığı ve üst düzey düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik olmadığı söylenebilir.