Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hasan Benlioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:II. Dünya Savaşından sonra Türkiye, kurulan yeni dünya düzeninde yer almak ve yalnız kalmamak adına muhtelif arayışlar içerisine girmiştir. Bu arayışlar ve mevcut politikalar çerçevesinde bir taraf seçmek durumunda kalan Türkiye, bir müddet sonra Batı Blokunda yerini almıştır. Türkiye bu tarihten itibaren bilhassa ABD ile yakın ilişkilere girmiş ve ABDden başta ekonomi siyaseti olmak üzere hemen her alanda etkilenmiştir. Bu alanlardan biri de ulaştırma alanı ve demiryolları politikası olmuştur. Demiryollarının temel hususiyetlerinin anlaşılması ve 1950-1960 yılları ile kıyas yapabilmek adına, çalışmanın ilk bölümünde demiryollarının ortaya çıkışı ve temel özellikleri ele alınmış akabinde Osmanlı Devletinin Demiryolları politikaları üzerinde durulmuştur. Atatürk devrinde demiryollarına önem verilmesinin muhtelif gerekçeleri üzerinde durulduktan sonra 1939-1950li yıllarda demiryolları alanındaki gelişmelere değinilmiştir. Bu çalışmada Demokrat Partinin ABD ile ilişkileri çerçevesinde yön verdiği ulaştırma politikaları içerisinde demiryollarını ele alınmıştır. Özellikle Truman Doktrini, Marshall Planı ve Amerikan heyetlerinin raporları ekseninde belirlenen ulaştırma politikalarında Demokrat Parti dönemiyle mühim bir değişikliğe gidilmiştir. Bu dönemden sonra demiryolu ağırlıklı ulaşım politikalarından karayolu ağırlıklı ulaşım politikalarına doğru bir dönüşüm yaşanmıştır. ABD heyetlerinin hazırladığı raporlar ve yardım antlaşmalarındaki bazı hususlar Türkiyenin demiryollarından ziyade karayoluna önem vermesini zorunlu kılmıştır. Kapitalist ve liberal bir anlayış içerisinde hazırlanan bu raporlar ve antlaşmalar Türkiyeyi dünyaya açılan bir pazar durumuna sokmayı amaçlamaktadır. 1950 1960 yılları içinde ulaştırma alanında, karayolu ağırlıklı kararların uygulanmasında ve demiryollarının arka planda kalmasında tek sebep elbette dış faktörler değildir. Bahsi geçen dönem içerisinde karayollarının durumunun pekiyi olmaması, demiryolunun bir takım dezavantajları ve değişen teknoloji karayollarına ağırlık verilmesinde ciddi bir gerekçe oluşturmuştur.