Çocuklardaki genetik geçişli renal hastalıklarda hedef spesifik dizayn edilmiş yeni nesil sekanslama yönteminin klinik tanıdaki öneminin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT ÇETİN
Danışman: Hatice Kibriya Fidan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kalıtsal böbrek hastalıkları, çocuklarda kronik böbrek hastalığının önde gelen nedenlerinden biri olup, çocukluk renal patolojilerinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Renal patolojilerin genetik ilişkisi, kompleks kalıtım paterni, multigenik etyolojisi belirgin olarak görülebilmektedir. Bu genetik bozukluklar için kesin moleküler tanı testleri kullanılabilir hale gelmiştir. Bu çalışmada etiyolojisi bilinmeyen, genetik heterojeniteye sahip renal hastalıkların tanısının belirlenmesinde, erken tanı konulmasında, klinik prezantasyonun genetik sonuçlar ile karşılaştırılmasında hedef spesifik yeni nesil sekanslama yönteminin non-invaziv, hızlı ve uygun maliyetli sonuçlara ulaşılabileceğini göstermeyi amaçladık. Çalışmaya Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Nefroloji Bilim Dalına başvuran, genetik test istenmiş 225 hasta dahil edildi. Hastaların dosyaları ve genetik test sonuçları retrospektif olarak incelendi. Çalışmamıza Ocak 2018- Ekim 2022 tarihleri arasında 112'si (%50) erkek, 113'ü (%50) kız, toplam 225 hasta dahil edildi. Hastalar etiyolojik tanılarına göre KBH, glomerüler, tübüler, taş ve kist hastaları olmak üzere yeniden gruplandırıldı. 57 hasta (%22) KBH, 97 hasta (%37) glomerüler, 43 hasta (%16) kistik, 23 hasta (%9) tübüler ve 43 hasta (%16) taş hastası olarak dağılım gösterdi. Genetik test sonucunda, KBH hastalarının 31'inde (%54,4), glomerüler hastaların 51'inde (%52,6), kist hastalarının 30'unda (%69,8), tübüler hastaların 19'unda (%82,6), taş hastalarının 22'sinde (%51,2) ilişkili gen mutasyonu saptandı. Ailesinde renal hastalık öyküsü bulunma durumunda ise ilişkili gen saptanma oranları tübül ve taş grubunda benzerken, diğer gruplarda arttığı dikkat çekmiştir. Saptanan genler dikkate alındığında 58 adet 'benign' karakterli mutasyonun 15'i (%25,8), 33 'likely benign' mutasyonun 11'i (%33,3), 179 'VUS' patojenitesine sahip mutasyonun 120'si (%67), 25 'likely patojenik' mutasyonun 15'i (%60) ve 46 'patojenik' mutasyonun 37'si (%80,4) klinik ile ilişkili olarak saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yeni Nesil Sekanslama, Kalıtsal Renal Hastalık, Renal Genetik