Sıçanlarda safra yolu ligasyonunun karaciğerde oluşturduğu hasar ve bu hasarın Cynara scolymus L. yaprak ekstraktı, kolşisin ve pioglitazon ile önlenmesine yönelik yaklaşımlar: Üç boyutlu mikroskopik bir çalışma


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Aisha I M ADAWI

Danışman: Tuncay Veysel Peker

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Safra yolu tıkanıklıklarında oluşan karaciğer harabiyetinin oluşum mekanizması ve tedavisiyle ilgili planlanan bu çalışmadaki amaç; sıçanlarda karaciğer fibrozis modelinde Cynara scolymus, kolşisin ve pioglitazonun koruyucu etkilerinin olup olmadığının incelenerek karşılaştırılmasıdır. Bu ajanların zamanla hasarın seyrini gerileteceği, dolayısıyla insanları etkileyen birçok hastalığın ileri aşamalarında kullanılan tedaviye bu ajanların eklenmesiyle yaşam sürelerinin uzatılmasına katkı sağlanabileceği düşünülmektedir. Çalışma kapsamında, 6-8 haftalık 200-250 g ağırlığında sağlıklı 35 adet Wistar Albino erkek sıçan kullanıldı, her grupta 7 sıçan olacak şekilde 5 gruba ayrıldı. Grup 1-Sham Grubu dışında diğer gruplara karaciğer fibrozis modeli oluşturuldu ve 7 gün süreyle tedavi edildilerdir. Grup 1-Sham Grubu ve Grup 2-Kontrol Grubu hayvanlarına tedavi amaçlı herhangi bir işlem uygulanmadı. Grup 3-Cynara scolymus Grubu ratlara Cynara scolymus yaprak ekstraktı 1,5 g/kg/per os verildi. Grup 4-Kolşisin Grubuna kolşisin 50 μg/kg/per os uygulandı. Grup 5-Pioglitazon Grubuna pioglitazon 1 mg/kg/per os verildi. Deney protokolü sonrası sakrifiye edilen her hayvanın makroskobik bulguları fotoğraflandı ve kaydedildi. Serum örneklerinde total bilirubin, ALP, ALT, AST ve albümin düzeyleri değerlendirildi. Histomorfolojik değerlendirme hematoksilen-Eozin ve Masson Trikrom boyamalarıyla yapıldı. Karaciğer rejenerasyonunu incelemek için AFP, inflamasyon durumunu değerlendirmek için TNF-α antikoru ve apoptoz değerlendirmek için p53 ve caspase 3 immünohistokimyasal boyama yapılarak incelendi. Karaciğer hasarın sonrası ortaya çıkan oksidatif stres durumu, doku TAS ve TOS düzeyleri değerlendirildi. Tüm bulguların gruplar arası istatistiki karşılaştırmaları yapıldı. Ayrıca gruplardaki histopatolojik ve histomorfometrik değişiklikler göz önüne alınarak 3 boyutlu bilgisayar modellemeleri ile bu modellerin gerçeğe yakın 3D printer çıktıları alındı. Ayrıca 3D modellerin sanal (VR) ve arttırılmış gerçeklik (AR) uygulamaları yapıldı.

Anahtar Kelimeler : Karaciğer, Safra Yolu Ligasyonu, 3D, Cynara scolymus Yaprak Ekstraktı, Kolşisin, Pioglitazon