Türkçe derslerinde bibliyoterapi ile değer eğitimi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLEK BİLGİN

Danışman: Necati Demir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı Türkçe derslerinde yapılan değer eğitimi çalışmalarında bibliyoterapi yönteminin etkisini incelemektir. Türkçe derslerinde bibliyoterapi yönteminin kullanılmasının ortaokul öğrencilerinin eğitim ortamındaki akranlarına yönelik adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik eğilimlerine etkisi tespit edilmiş ve bibliyoterapinin Türkçe derslerinde yapılan değer eğitimi çalışmalarında kullanılmasına dair önerilerde bulunulmuştur. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada yürütüldüğü karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen, nitel bölümünde görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Türkiye'nin yedi ayrı bölgesinden seçilmiş birer merkez okulda okuyan 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın nitel verileri çalışma grubu öğrencilerinden rastgele örneklem yolu ile belirlenen öğrencilerle yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Araştırmanın nitel ve nicel verileri eş zamanlı olarak toplanmıştır. Çalışma grubu öğrencilerinin eğitim ortamındaki akranlarına yönelik değer eğilimlerini belirlemek için araştırmacı tarafından her bir kök değer için birer eğilim ölçeği geliştirilmiş ve araştırmada kullanılmıştır. Çalışma grubu öğrencilerinin özelliklerini belirlemek için "Kişisel Bilgi Formu", çalışmayı yürüten öğretmenlerin özelliklerini belirlemek için "Öğretmen Bilgi Formu", öğretmen ve öğrencilerin görüşlerini tespit etmek için görüşme formları kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde ve frekans kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma grubu öğrencilerine ilişkin veriler bağımsız gruplar t-testi ile nitel veriler ise içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucuna göre Türkçe derslerinde değer eğitiminde bibliyoterapi yönteminin kullanılmasının ortaokul öğrencilerinin eğitim ortamındaki akranlarına yönelik adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik eğilimlerini artırdığı görülmüştür. Türkçe derslerinde değer eğitiminde bibliyoterapinin kullanılmasının kök değerleri kazandırmada etkili olduğu, öğrencilerin okuma öncesi okuma sırası ve okuma sonrası etkinliklerle destekledikleri kitap okuma çalışmalarının onların okuma sürecindeki motivasyonlarını olumlu etkilediği, çocukların değerleri okudukları kitaplardaki kahramanların dünyasına girerek benimsedikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.