İmmün yeterli ve immün yetmezlikli ishalli olgularda gözden kaçan protozoonların konvansiyonel ve moleküler yöntemlerle araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FAKHRIDDIN SARZHANOV
Danışman: FUNDA DOĞRUMAN AL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gastrointestinal semptomları olan olgularda Blastocystis ve Dientamoeba fragilis (D.fragillis)'in klinik önemi tartışmalı konulardan birisidir. Bu protozoonların patojenitesi tam olarak aydınlatılamadığı için çoğu rutin laboratuvar ve klinisyen tarafından ihmal edilen bir yaklaşım bulunmaktadır. Bu çalışmada immün yeterli (kadın: 99, erkek: 94, yaş ortalaması-standart sapma:43,88+17,53) ve immün yetmezlikli (kadın:136, erkek:109, yaş ortalaması-standart sapma:52,58+16,05) ishalli hastaların dışkı örneklerinde Blastocystis ve D. fragilis'in görülme sıklığının konvansiyonel ve moleküler yöntemlerle belirlenmesi, Blastocystis alt türlerinin Yeni Nesil Dizi analizi (NGS) yöntemi kullanılarak saptanması amaçlanmıştır. Çalışmamıza toplam 245 immün yetmezlikli ve 193 immün yeterli hastaya ait toplam 438 örnek dahil edilmiştir. Tüm dışkı örnekleri direkt mikroskobik (Serum fizyolojik, Lugol) Formol-eter konsantrasyon tekniği, Trikrom boyama, kültür ve moleküler yöntemlerle incelenmiştir. Çalışmamızda Blastocystis prevalansı %15,5, D. fragilis prevalansı ise %11,9 olarak saptanmıştır. Blastocystis ve D. fragilis prevalansı immün yetmezlikli hastalarda (sırasıyla %11,4 ve %10,6) immün yeterli olan hastalara (%20,7 ve %13,5) göre daha düşük bulunmuştur. Blastocystis prevalansı için her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark (χ2=7,07, p=0,008) saptanırken D. fragilis için istatiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Blastocystis enfeksiyonu iki grup arasında erkeklerde kadınlara göre anlamlı olarak yüksek tespit edilmiştir (χ2=6,83, p=0,01). Toplam 68 Blastocystis izolatının NGS analiziyle alt tür analizi yapılmış ve alt tür dağılımı: ST3 %54,4 (n=37), ST2 %16,2 (n=11), ST1 %4,4 (n=3), ST6 %2,9 (n=2), ST4 %1,5 (n=1), ST2/ST3 %11,8 (n=8) ve ST1/ST3 %8,8 (n=6) şeklinde bulunmuştur. İki grup arasında Blastocystis alt tür dağılımında istatistiksel olarak anlamlı fark sadece miks alt türlerde saptanmış (χ2=4,43, p=0,04) ve immün yeterlilerde daha yüksek sıklıkta belirlenmiştir. İmmün yetmezlikli kadınlarda Blastocystis döngü eşiği (Ct) ortalaması immün yeterli kadınlara göre daha düşük bulunmuş dolayısıyla parazit yükü daha yüksek tespit edilmiştir (p=0,04). Her iki hasta grubunda da Blastocystis ve D. fragilis enfeksiyonunun yüksek prevalansta saptanması ishalli olgularda bu etkenlerin gözönünde bulundurulması gerektiğini göstermektedir.