Piyano ile Makamsal Dikte Yazma Becerisinin Geliştirilmesi Üzerine Örnek Bir Çalışma Yöntemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ BİLİCİ
Danışman: SADIK ÖZÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, mesleki müzik eğitimi veren kurumlarda okutulmakta olan Batı Müziği Teorisi ve İşitme Eğitimi dersinin içeriğinde bulunan, Makamsal Dikte Yazma konusu ile ilgili bir çalışma yöntemi geliştirmek ve bu çalışma yönteminin, öğrencilerin bu alandaki başarılarına etkisini ortaya koymaktır. Araştırma nicel yöntemde kurgulanmış ve deney öncesi desenlerden tek grup öntest- sontest deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2019-2020 Eğitim Öğretim yılı Güz döneminde, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı'nda lisans üçüncü sınıfa devam eden ve Batı Müziği Teorisi ve İşitme Eğitimi dersini almakta olan, on bir (11) öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından hazırlanan çalışma yöntemi sekiz (8) haftalık bir süreci kapsamaktadır. Bu sürecin öncesinde piyano ile çalınabilecek makamlardan hangilerinin araştırma için daha uygun olacağı, beş uzmana sorulmuş ve en çok yanıtı alan Hicaz, Nikriz ve Nihavend makamları araştırmanın temelini oluşturmuştur. Daha sonra araştırmacı tarafından, her hafta için birer adet olmak üzere sekizer adet Hicaz, Nikriz ve Nihavend dikte alıştırması yazılmıştır. Ayrıca öntest ve sontest için de her üç makamda dikteler hazırlanmıştır. Yazılan dikteler uzman görüşlerine sunulmuş ve uzmanların istedikleri değişiklikler yapıldıktan sonra uygulama sürecine başlanmıştır. Öntest yapıldıktan sonra, her hafta iki saat olmak üzere, sekiz haftalık çalışma planı uygulanmıştır. Öğretim sürecinden sonraki hafta, sontest uygulaması yapılmış ve öğrencilerin yazmış oldukları dikteler puanlanmıştır. Buna paralel olarak katılımcıların demografik bilgilerine de yer verilmiştir. Elde edilen veriler, SPSS 23.0 programına işlenmiş ve analizleri yapılmıştır. Katılımcı sayısı düşük olduğu için (n=11) verilerin analizinde normal dağılım göstermeyen gruplarda kullanılan testlerden biri olan Spearman Brown Sıra Farkları korelasyon katsayısı testi ile Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmış ve ayrıca etki büyüklüğü değerleri de elde edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre; uygulanan örnek çalışma yöntemi sayesinde katılımcıların, üç makamda da "orta ve yüksek düzeyde olumlu gelişme gösterdikleri" ortaya çıkmıştır. Bunun yanında çalışma yönteminin en etkili olduğu makamın "Nihavend" makamı olduğu, onun ardından "Nikriz" makamı ve üçüncü sırada "Hicaz" makamının geldiği tespit edilmiştir. Katılımcıların "sosyo-demografik" özellikleri ile "öntest- sontest" puan ortalamalarının çaprazlanmasından çıkan sonuçlara bakıldığında: "yaş" boyutunda, 20-21 yaş grubunun 24-25 yaş grubuna göre daha yüksek puanlar aldığı fakat 24-25 yaş grubunun öğretim sürecinde daha büyük ilerleme gösterdiği ortaya çıkmıştır. "Cinsiyet" boyutunda, kadın öğrencilerin öntestte daha düşük puan almalarına rağmen sontestte erkeklerden daha yüksek puan aldıkları ve daha başarılı oldukları tespit edilmiştir. "Mezun olunan lise türü" boyutunda, "diğer lise" mezunu öğrencilerin öntest ve sontestte daha yüksek puanlar aldıkları fakat Güzel Sanatlar Lisesi mezunu öğrencilerin öntest- sontest puan ortalamalarına bakıldığında daha büyük gelişim gösterdikleri görülmüştür. Uygulanan çalışma yönteminin öğrencilerin makamsal dikte yazma becerilerini geliştirdiği tespit edildiği için; mesleki müzik eğitimi veren kurumlarda bu çalışma yöntemi ve içeriğindeki makamsal alıştırmaların kullanılması, bu araştırmanın Türk Müziği çalgılarıyla da gerçekleştirilmesi önerilmiştir. Yapılan kaynak taramalar sonucunda, makamsal dikte kaynaklarının çok sınırlı sayıda olduğu ve bu kaynakların hem nitelik hem de nicelik açısından arttırılması önerilmiştir.