Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Perihan Karakaya
Danışman: FATMA ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geleneksel giyim kuşamlar toplumun kültürünü, gelenek ve göreneklerini, yaşam biçimin i simgeleyen ve tanıtan en önemli unsurlardır. Keles'in Yörük köyleri, Türk kültür sanatlarını kadın giyimlerine yansıtarak, giyimlere farklı anlam katmışlardır. Medeniyetlere beşiklik eden eski yerleşim yerlerinden biri olan Keles ilçesi geleneksel kadın giyim kuşamlarını kısmen muhafaza edebilmelerine karşın, bunlar yine de hızla yok olmakta ya da aslından uzaklaşarak fonksiyon ve şekil değişikliklerine uğramaktadır. Bu nedenlerle yok olmalarını önlemek için günümüze ulaşılabilen giyim kuşam örneklerinin tespit edilmesi, detaylı olarak incelenmesi, belgelenmesi, gelecek kuşaklara kültürel mirasımızın aktarılması ve başka çalışmalara kaynak teşkil etmesi yönünden konu önemlidir. Türk toplumu yüzyıllar boyu zengin giyim kültürüne sahip olmuştur. Bursa ili Keles ilçesi, geleneksel kadın giyimlerine yaşayış biçimlerini, coğrafi yapısını ve kültürel özelliklerini yansıtmışlardır. Yapılan araştırma sonucunda Bursa ili Keles ilçesi kadın giyiminde günümüze kadar korunabilen ve kültürel mirası yansıtan geleneksel giyim kuşamlar içerisinde göynek, içlik, üçetek, güdük, şalvar, entari, urba, sarka olarak adlandırılan giysiler önemli bir yer tutmaktadır. Ayrıca giysileri tamamlayan başörtüleri; meldinli fes, al bazı, pullu bez, bürgü ve tamamlayıcı aksesuarlar; gıdıklık, önlük, şal kuşak, dizge, çıngıllı bağlama olarak adlandırılan giysi tamamlayıcıları ise, yöre insanının duygularını sanata yansımasının göstergesidir. Bursa ili Keles ilçesi geleneksel kadın giyim kuşamları konusunda yapılan araştırmada; Bursa ilinde, Keles ilçesi Akçapınar, Belenören, Çayören, Kemaliye, Kıranışıklar, Kocakovacık ve Sorgun mahallerinde, Bursa Necatibey Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi arşivinde, Bursa Olgunlaşma Enstitüsü arşivinde, Keles Halk Eğitim Merkezi arşivinde ve Bursa Kent Müzesinde kültürel zenginliğimizi yansıtan 92 adet giyim, 75 adet kuşam örneği incelenmiştir. Giyim kuşam örneklerinin çeşitliliği göze alınarak, araştırma kapsamında giyim kuşamların tümünün değerlendirilemeyeceği düşünülmüştür. Bu doğrultuda araştırmanın örneklemini, ulaşılan giyim kuşam örnekleri arasından renk, kumaş, malzeme, model özelliği, kesim, dikim, süsleme ve astarlama teknikleri açısından farklılık gösteren 42 adet giyim ve 28 adet kuşam oluşturmaktadır. Özgün niteliklere sahip kadın giyim kuşamlarını, renk, kumaş, malzeme, model özelliği, kalıp, kesim, dikim, süsleme ve astarlama teknikleri açısından değerlendirilip, teknik çizim ve 1/5 ölçekle giyimlerin kalıp çizimleri yapılarak kültürel mirasımızın belgelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan giyim kuşam örnekleri; üst bedene giyilen kadın giyimleri, alt bedene giyilen kadın giyimleri, özel günlerde giyilen kadın giyimleri, başörtüleri, tamamlayıcı aksesuarlar ve ayağa giyilenler olmak üzere 6 grupta incelenmiştir. Ulaşılan geleneksel giyim kuşam örnekleri ön beden, arka beden, süsleme detay fotoğrafları çekilerek oluşturulan giyim kuşam ve geleneksel aksesuar bilgi formları doğrultusunda renk, kumaş, malzeme, model özelliği, kalıp, kesim, dikim, süsleme ve astarlama teknikleri açısından değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca ulaşılan giyim kuşam örneklerinden; giyimlerin ve tamamlayıcı aksesuarların (önlük, şal kuşak) teknik çizimleri ve giyimlerin üzerinden alınan ölçüler doğrultusunda 1/5 ölçekle kalıp çizimleri yapılmıştır. Bu araştırmada geleneksel kültürümüz de önemli bir yeri olan Bursa ili Keles ilçesi geleneksel kadın giyim kuşamları araştırılmıştır. Araştırmanın yöntemi, öncelikle yazılı kaynakların incelenmesi olarak belirlenmiştir. Alan da yapılan araştırma sonucunda gerçek giyim-kuşam örneklerine ulaşılarak araştırma tamamlanmıştır.