Türk müziği destekli psikolojik sağlamlık programının okul öncesi dönemdeki çocukların psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Temel Eğitim, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Semanur CÖMERT

Danışman: Saide Özbey

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmanın amacı, Türk Müziği Destekli Psikolojik Sağlamlık Programı'nın okul öncesi dönemdeki çocukların psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırmada karma yöntem deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ön test-son test kontrol gruplu seçkisiz deneysel desen, nitel boyutunda ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak "Okul Öncesi Çocuklar İçin Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği", nitel boyutunda ise "Öğretmen Görüşme Formu ve gözlem kayıtları" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Tokat il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilkokulların anasınıflarına devam eden tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiş 21 çocuk oluşturmaktadır. Program öncesinde çocukların psikolojik sağlamlık düzeyleri ölçülmüş, yapılan analizler sonucunda aralarında anlamlı farklılık olmayan ve puanları birbirine yakın olan 2 deney ve 1 kontrol grubu seçilmiştir. Araştırmada araştırmacı tarafından bütünleştirilmiş 30 etkinlikten oluşan, "Psikolojik Sağlamlık Programı" uygulanmıştır. Program, iletişim kurma/sosyal performans, öz-kontrol düşüncelilik, atılganlık, duygusal istikrar/stresle başa çıkma, görev yönelimi, keşfetmekten hoşlanma olmak üzere altı alt temadan oluşmaktadır. Bununla birlikte uzman görüşü alınarak 32 Türk müziği eseri de seçilmiştir. Seçilen bu eserler, müzikli deney grubunda Psikolojik Sağlamlık Programı'na entegre edilerek program uygulanmıştır. Müziksiz deney grubunda sadece Psikolojik Sağlamlık Programı uygulanmış olup, kontrol grubunda ise araştırmacı tarafından müdahale yapılmamış ve grubun kendi öğretmeni tarafından MEB (2013) Okul Öncesi Eğitim Programı uygulanmıştır. Program uygulama süreci her iki deney grubunda da haftada beş gün olmak üzere dört hafta süreyle uygulanmıştır. Araştırmanın nicel ve nitel verilerinden elde edilen bulgular bütünleştirilerek araştırma sonuçları yorumlanmıştır. Uygulanan program sonrasında yapılan analizler sonucunda, kontrol grubuna göre son test puanlarının her iki deney grubu lehine anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Bununla birlikte müzikli deney grubu ile müziksiz deney grubunun son test puanları arasındaki farkın müzikli deney grubu lehine olduğu saptanmıştır. Başka bir ifadeyle, uygulanan Psikolojik Sağlamlık Programı çocukların psikolojik sağlamlık düzeylerini artırmıştır. Türk müziğinin kullanılması ise programın etkisine anlamlı katkı sağlamıştır. Araştırmanın nitel bulguları da araştırmanın nicel bulgularını destekler niteliktedir.