Çevre faktörünün okul yönetiminin karar verme sürecine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LEVENT PARLAR
Danışman: TEMEL ÇALIK
Özet:ÖZET Bu araştırma, okulun görev çevresini oluşturan unsurlardan öğretmen, öğrenci ve velilerin okul yönetiminin karar verme sürecine etkilerini ve bu etkilerini hangi karar konularında gösterdiklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Ayrıca, katılımcıların, karar verme sürecine etkileri kişisel özelliklerine ilişkin bazı değişkenlere göre karşılaştırılmıştır.. Araştırmada bilgi toplama aracı olarak "Karar Verme Sürecine Etki Anketi" kullanılmıştır. Ankette kullanılmış olan karar konularının saptanması için, okullarda kurul defterleri incelenmiş ve okul yöneticileri ile görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca daha önce yapılmış olan araştırmalardan elde edilmiş olan karar konularından 53 adeti anket kapsamına alınmıştır.Bu konulardan, araştırmanın yapıldığı Yenimahalle ilçesi genel lise müdürleriyle görüşmek suretiyle kendi okullarında alınmış karar konularını belirtmeleri istenmiştir. Bunun sonucunda çoğunluk tarafından belirtilen karar konulan seçilerek karar konusu sayısı 29'a indirilmiş ve ankete konulmuştur. Araştırma anketi Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bulunan 13 genel lisede uygulanmış, her lise için 20 öğretmen, 20 öğrenci ve 20 veliye ulaşmak hedeflenmiş ve toplam 260 öğretmen, 260 öğrenci ve 260 veli örnekleri grubuna dahil edilmiştir. Katılımcıların ankette yer alan 29 karar konusuna hangi seviyede etki ettikleri ile ilgili görüşleri beşli likert tipi ölçekle saptanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel çözümlenmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, t testi ve varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmada aşağıdaki bulgular elde edilmiştir: 1. Öğretmenlerin okul yönetiminin kararlarını etkileme düzeylerine ilişkin görüşleri "Orta" seviyededir.2. Öğrencilerin belirlenen konularla ilgili okul yönetimi kararlarını etkileme düzeylerine ilişkin görüşleri "Düşük" seviyededir. 3. Velilerin belirlenen konularla ilgili okul yönetimi kararlarını etkileme düzeylerine ilişkin görüşleri "Düşük" seviyededir. 4. Öğretmenlerin okul yönetimi kararlarını etkileme düzeyleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 5. Öğretmenlerin okul yönetimi kararlarını etkileme düzeyleri ile yaşlan arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 41 yaş üstü öğretmenler okul yönetimi karar verme sürecinde daha fazla etkili olduklarını düşünmektedirler sonucuna ulaşılmıştır. Karar verme sürecini en az düzeyde etkilediğini düşünenler ise, 31-35 yaş grubundakilerdir. 6. Öğretmenlerin okul yönetimi kararlarını etkileme düzeyleri ile mezun oldukları okul türleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 7. Öğretmenlerin okul yönetimi kararlarını etkileme düzeyleri ile branşları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 8. Öğretmenlerin okul yönetimi kararlarını etkileme düzeyleri ile toplam hizmet yıllan arasında doğru orantılı bir ilişki bulunmuştur. 9. Öğretmenlerin okul yönetimi kararlarını etkileme düzeyleri ile görevde olduklan okuldaki hizmet yık arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 10. Öğrencilerin okul yönetimi kararlarını etkileme düzeyleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 1 1. Öğrencilerin okul yönetimi kararlanın etkileme düzeyleri ile basan durumlan arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 12. Öğrencilerin okul yönetimi kararlarını etkileme düzeyleri ile bulunduklan sınıf arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 9. sınıf öğrencilerinin okul yönetimi karar verme sürecine etki düzeyi daha fazla iken, karar verme sürecine en az etkiyi 11. sınıf öğrencileri yapmaktadır. 13. Öğrencilerin okul yönetimi kararlanın etkileme düzeyleri ile öğrenci kurullannda görevli olup olmaması arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.İİİ 14. Velilerin okul yönetimi kararlarını etkileme düzeyleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 15. Velilerin okul yönetimi kararlarını etkileme düzeyleri ile yaşlan arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 16. Velilerin okul yönetimi kararlanın etkileme düzeyleri ile eğitim durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Okul yönetimi kararlarını en fazla etkilediğini düşünen velilerin lise mezunu veliler, en az etkiyi sağladığını düşünen velilerin İlkokul mezunu veliler olduğu saptanmıştır.Daha sonraki sıralamada Yüksekokul mezunu veliler ve Ortaokul mezunu veliler yer almıştır. 17. Velilerin okul yönetimi kararlarını etkileme düzeyleri ile meslekleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. 18. Velilerin okul yönetimi kararlarını etkileme düzeyleri ile ailenin aylık geliri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Okul yönetimi kararlarını en fazla etkilediğini düşünen velilerin aylık gelirleri 1000 YTL üstü gelire sahip veliler, en az etkilediğini düşünen velilerin aylık gelirleri 500 YTL'den az geliri olan veliler olarak saptanmıştır. Ailenin aylık geliri arttıkça velilerin, okul yönetimi kararlarına etkisi de o kadar artmaktadır. Okul çevresi öğelerinden, öğretmen, öğrenci ve velilerin okul yönetimi kararlarını etkileme seviyelerine ilişkin görüşlerinin; öğrenci ve velilerin "Düşük" seviyede, öğretmenlerin ise "Orta" seviyede olduğu görülmektedir. Üzerinde çalışılan grubun kişisel özellikleri değişkenlerine göre; okul yönetimi kararlarını etkilemelerine ilişkin görüşleri ile; öğretmenlerin, yaşlan ve toplam hizmet yıllan, öğrencilerin bulundukları sınıf, velilerin ise eğitim durumları ve ailenin aylık geliri değişkenleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur.