Antidepresan olarak kullanılan prozac ve paxil ilaçlarının insan lenfosit kültüründeki genotoksik etkileri

GÖKÇE HİLAL TARHAN

Antidepresan olarak kullanılan prozac ve paxil ilaçlarının insan lenfosit kültüründeki genotoksik etkileri

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKÇE HİLAL TARHAN

Danışman: FATMA ÜNAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ANT DEPRESAN OLARAK KULLANILAN PROZAC VE PAX LLAÇLARININ NSAN LENFOS T KÜLTÜRÜNDEK GENOTOKS KETK LER(Yüksek Lisans Tezi)Gökçe Hilal TARHANGAZ ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜEylül 2006ÖZETPaxil ve Prozac, çeşitli psikiyatrik bozuklukların tedavisinde kullanılanantidepresan ilaçlardır. Bu çalışmada, Prozac ve etken maddesi fluoksetinhidroklorürün genetik etkileri, 1) kromozom anormallikleri (KA), 2) kardeşkromatid değişimi (KKD) ve 3) Mikronukleus (MN) testi ile incelenmiştir. Heriki maddenin de 1.25, 2.50, 5.00 ve 10.00 Âµg/ml'lik konsantrasyonları, 24 ve 48saat süreyle, insan periferal lenfositlerine, in vitro koşullarda uygulanmıştır.Hem prozac ve hem de fluoksetin, her iki uygulama süresinde, kromozomanormalliklerinde doza bağlı bir artış meydana getirmiştir (Prozac'ta, 24 saatter=0.86, 48 saatte r=0.85; fluoksetinde 24 saatte r=0.90, 48 saatte r=0.90). Her ikikimyasalın da en sık meydana getirdiği anormallikler, kromatid kırığı,disentrik kromozom ve kardeş kromatidlerde birleşmedir. Prozac ve fluoksetin,KKD oluşumunu önemli düzeyde uyarmışlardır. Her ikisi için de KKD/hücresayısı, konsantrasyon artışına paralel olarak artış göstermiştir (Prozac'ta 24satte r=0.92, 48 saatte r=0.97; fluoksetin hidroklorürüde 24 saatte r=0.92, 48saatte r=0.98). Benzer şekilde her iki madde de mikronukleus frekansında dozabağlı artışa nedene olmuştur (Prozac'ta r=0.98, fluoksetin hidroklorürder=0.99). Prozac ve etken maddesi fluoksetin hidroklorür mitotik indeksi dozabağlı olarak düşürmüştür (Prozac'ta 24 saat r=-0.95, 48 saatte r=-0.80;fluoksetin hidroklorür'de 24 saat r=-0.95 , 48 saatte r=-0.76). Prozac vefluoksetin hidroklorür replikasyon indeksini etkilememiştir. Bu çalışmanınikinci kısmında, Prozac ve Paxil kullanan hastalardan elde edilen periferikkanlarda da yukarıdaki üç genotoksik test uygulanmıştır. Prozac ve Paxilkullanan hastalarda kromozom anormalliklerinde bir artış meydana gelmiştir.Ancak bu artış istatiksel olarak anlamlı değildir. KA/hücre sayısı Prozac için30-39 yaş grubunda, Paxil için ise 20-29 yaş grubunda anlamlıdır. Prozac vePaxil'i kullanan tüm hasta yaş gruplarında, KKD/hücre sayısı önemli düzeydeartış göstermiştir. MN oluşumunda Prozac ve Paxil kullanan hastalardakontrole göre önemli bir farklılık yoktur. Prozac ve Paxil'i tedavi amaçlıkullanan kişilerde yapılan incelemelerde, Prozac'ın sadece 20-29 yaş grubunda,Paxil'in de 30-39 yaş grubunda MI'i anlamlı düzeyde düşürdüğü belirlenmiştir.Replikasyon indeksinde önemli bir farklılık yoktur. Bu çalışmada özellikleuygulama ve kontrol grupları arasında KA, KKD, MI ve MN frekanslarındaanlamlı düzeyde farklılıklar gözlenmesi, Prozac ve fluoksetin hidroklorürünklastojenik, sitotoksik, mutajenik ve anöjenik olduğunu göstermektedir. Prozacve Paxil kullanan hastalarda ise sadece KKD sayısında kontrole göre önemliartışlar gözlenmiştir.Bilim Kodu : 203.1.048Anahtar Kelimeler : Prozac, fluoksetin hidroklorür, Paxil, insan lenfositkültürleri, genotoksik etkiler, kromozomal anormallik,kardeş kromatid değişimi, mitotik indeks, mikronukleus.Sayfa Adedi : 72Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Fatma ÜNAL