Maraşlı Aşık Behlül Ali (hayatı, sanatı ve eserleri)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ KARAÇALI
Danışman: HAMİYE DURAN
Özet:211 ÖZET Âşıklık geleneği yurdumuzun kimi yörelerinde diğer yerlere oranla daha canlı yaşatılmaktadır. Kahramanmaraş ve çevresi de bu geleneğin güçlü biçimde yaşatıldığı sayılı bölgelerden biridir. Temsilcilerine âşık, saz şairi, ozan, halk şairi gibi adlar verilen bu geleneğin yöredeki önemli temsilcilerinden biri de Pehlil Ali'dir. Pehlil Ali, 1886 yılında Elbistan'ın Izgın köyünde doğmuş, bütün hayatını kendi köyü ve çevresinde kırk yıldan fazla imamlık yaparak geçirmiş, 13 Mayıs 1957 yılında Izgın'da ölmüştür. Gençliğinde bir süre medrese öğrenimi gören Pehlil Ali, olumsuz koşullar nedeniyle bu eğitimini tamamlayamamıştır. Âşığın hayatı, sanatı ve eserleri hakkında bu güne kadar önemli bir çalışma yapılmamış, birkaç yazılı kaynakta 3-5 şiiri ile hayatına ilişkin çok kısa bilgiye yer verilmiştir. Pehlil Ali, ilk kez bu çalışma ile bütün yönleriyle tanıtılmış; hayatı tüm yönleriyle incelenmiş; âşıklığıyla ilgili olarak; rüya görmesi, pir elinden bade içmesi, Güllü Fadime'ye olan aşkı, sazla ilgisi, âşıklarla karşılaşmaları, etkilendiği âşıklar üzerinde durulmuş; şiirlerinin yapısı; vezin, kafiye, dil, üslup ve tema yönünden incelenmiştir. Şairin "Âşık Pehlil İlen Güllü Fadime'nin Türküsü" adlı Osmanlıca el yazması şiir defterinin tamamı günümüz Türkçesine aktarılmış, defterde yer alan 88 şiir ile derlenen 10 şiir, toplam 108 şiir, bir eser bütünlüğü içerisinde ilk kez bir araya getirilmiştir. Pehlil Ali şiirlerini yöresel ağızla yazmış, özellikle Kahramanmaraş ve Elbistan yöresinin ağız ve deyişlerini kullanmıştır. Şiirlerinde âşık tarzı şiir geleneğinin bütün özelliklerini yansıtmıştır. Türk Halk Şiiri içerisinde yer alan koşma, semai, mani, destan, muamma, atışma tür ve şekillerini kullanmıştır. Şiirlerinde köy yaşantısından esinlendiği günlük olaylarla birlikte aşk, tabiat, gurbet, ayrılık, sevgilinin vefasızlığı gibi temalar işlemiştir