Ankara'da otopsileri yapılan metanol zehirlenmesi olgularının adli tıp açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUNAHAN GÜVERCİN
Danışman: Alper Özkök
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ANKARA'DA OTOPSİLERİ YAPILAN METANOL ZEHİRLENMESİ OLGULARININ ADLİ TIP AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Metanol; metil alkol ya da odun alkolü olarak da bilinen, sanayide sentetik organik bileşiklerin üretimi ve çözücülerde, evlerde ise boya, vernik, cam temizleyiciler ve parfümler gibi ürünlerde bulunan toksik bir alkoldür. Metanol zehirlenmeleri her geçen yıl artmakta, ülkemizde ve dünyada yüksek morbidite, mortalite ve sağlık harcamalarına yol açmaktadır. Bu çalışmanın amacı; 2012–2023 yılları arasında Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı'nda otopsisi yapılan ve ölüm nedeni metanol zehirlenmesi olan vakaların demografik özelliklerini, otopsi bulgularını, hastane yatış sürelerini ve yıllara göre vaka dağılımını inceleyerek, ülkemizdeki metanol "epidemisi"ne yönelik önleyici politikalar ve literatüre katkı sunmaktır. 1 Ocak 2012 – 31 Aralık 2023 tarihleri arasında yapılan 22.822 otopsiden 191'inin (%0,5) metanol zehirlenmesine bağlı olduğu saptanmış ve bu olgular değerlendirilmiştir. Bu 191 olgunun 177'si (%92,7) erkek, 14'ü (%7,3) kadındır. Yaş ortalaması 50,26 ± 10,81; en küçük olgu 20, en büyük olgu 87 yaşındadır. Yıllara göre dağılım incelendiğinde, 2020 ve sonrası ölümlerde belirgin artış görülmüştür. Yıllık rakı fiyatları ile vaka sayısı arasında pozitif yönlü, orta düzeyde anlamlı korelasyon saptanmıştır (p=0,042, r=0,593). Hastane başvurusu olan ve olmayan olguların histopatolojik beyin bulguları karşılaştırıldığında, başvuranlarda metanol zehirlenmesine özgü bulguların anlamlı düzeyde daha sık olduğu görülmüştür (p<0,001). Yatış sürelerine göre, hastaneye yattığı gün ölenlerin %32,4'ünde; 1 gün sonra ölenlerin %61,9'unda; 2 gün sonra ölenlerin %50'sinde; 3 gün ve sonrası ölenlerin ise %100'ünde metanol zehirlenmesinde daha sık görülebilen bulgular tespit edilmiştir. Son yıllarda artan geçim sıkıntısı, alım gücündeki azalma ve COVID-19 pandemisinin etkisiyle metanol zehirlenmesine bağlı ölümler artmaktadır. Bu ölümlerin önlenmesi; toplumun ve alkol bağımlılarının farkındalık düzeyinin artırılması, bilgilendirme ve psiko-sosyal desteklerle rehabilitasyon süreçlerinin desteklenmesi, kaçak alkol üretimi ve satışına yönelik yasal düzenlemeler ile sıkı denetimlerin hayata geçirilmesiyle mümkün olabilir. Anahtar Kelimeler: Adli Tıp, Metanol Zehirlenmesi, Otopsi