Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPARSLAN KOCAPINAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yavuz Zümrüt, Atilla Bıyıkoğlu
Özet:
Boru parçaları özellikle havacılık ve otomotiv endüstrilerinde üretilen platformlarda oldukça fazla yer almaktadır. Hava akışı, iklimlendirme, motor ve yakıt tankı bağlantısı gibi amaçlar için kullanılan boru parçaları, kullanıldıkları yerlerin özelliklerinden dolayı karmaşık formlara ve çok sayıda büküm noktasına sahip olabilirler. Diğer taraftan, sac metal malzemelerin şekillendirilme operasyonları sırasında karşılaşılan geri yaylanma davranışı ise benzer şekilde boru büküm tezgâhlarında form verilen boru parçalarında da görülmektedir. Bu tez çalışmasında ince duvarlı inconel 718 malzemesinden imal edilmiş boru parçalarının geri yaylanma davranışı hem sonlu elemanlar yöntemi hem analitik yöntem hem de deneysel çalışmalar ile incelenmiştir. Sayısal çalışmalar Pam-Stamp yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışmalar kapsamında Taguchi deney tasarım yöntemi kullanılmış olup L9 ortogonal dizin için çalışmalar yürütülmüştür. Büküm yarıçapı, büküm açısı ve boru dış çapının et kalınlığına bölünmesi ile elde edilen geometrik oran gibi boru büküm karakteristiğini oluşturan parametrelerinin geri yaylanmayı nasıl etkilediği Taguchi deney tasarım modüllerine göre incelenmiştir. Sayısal ve analitik yöntem ile edilen sonuçların tutarlılığı deneysel sonuçlar ile karşılaştırılarak araştırılmıştır. Boru büküm işleminin geri yaylanma davranışının hem deneysel çalışmaların verileri kullanılarak elde edilen bağıntılar yardımıyla hem de sayısal çözümlemeler ile önceden tahmin edilmesinin mümkün olacağı sonucuna varılmış olup bu sayede imalat sürecinde sık sık başvurulan deneme yanılmaların önüne geçilerek; zaman, maliyet ve iş gücünden önemli kazanımlar elde edilecektir.