İnfertil çiftlerde şiddetli oligozoospermi ve düşük over rezervi beraberliğinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA TUNÇ
Danışman: RECEP ONUR KARABACAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamız, şiddetli erkek faktörlü infertilitenin şiddetli kadın faktörüyle birlikte var olabileceği varsayımı üzerine tasarlandı. Bu kapsamda 69' u şiddetli oligospermili, 32' si ise açıklanamayan infertilitesi olan toplam 101 vakayı çalışmaya dahil edildi. Aynı olgular ikince defa kadın infertilitesine göre sınıflandırıldı; 18 (%17,8) kişide DOR ve 83 kişide ise normal over rezervi vardı. Şiddetli erkek faktörlü grupta DOR prevalansı yüksek olduğu için olası açıklama yapabilmek adına daha ileri araştırmalar ve analizler yapmaya karar verdik. Bu tez çalışması Nisan 2022- 2023 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD – Yardımcı Üreme Teknikleri Merkezinde IVF tedavisi görmüş , 18-45 yaş arasındaki Kruger Kriterleri'ne göre belirlenmiş şiddetli erkek faktörü olan çiftler hasta grubu olarak, açıklanamayan infertilitesi olan normal çiftler de kontrol grubu olarak ayrılan, prospektif dizaynlı, vakalar normal dağılır iken izlenip, retrospektif kohort tipinde analiz edilen epidemiyolojik bir çalışmadır. ÜYTEM' e başvuran ve kriterlere uygun olan çiftlerde kadının menstrüasyon gününde rutin kanları ve TVUSG değerlendirmesi ile erkeğin aynı gün verdiği semen örneğinin incelenmesine göre erkek infertilitesinin eşlerinin over rezervi ile ilişkisine, TESE sonuçları ile ilişkisine ve gebelik sonuçları ile ilişkisine bakıldı. Şiddetli oligospermili erkekler ve normal erkekler benzer yaş, VKİ ve benzer AMH ortalamasına sahip bireylerden oluşmakta idi. Sadece şiddetli oligospermili erkek eşlerinde AMH ortalaması (2,3+2,2 ng/ml), normal erkeklerin normal eşlerinden (3,7+2 ng/ml) % 38 anlamlı az bulundu (p=0,02). Erkekte AMH' nın yaşla azalması, normallere göre önemli bir değişilklik göstermediği saptandı. Şiddetli erkek faktörlü bireylerde AMH zaten yatay düzemde anlamsız dağılarak düşük seyretmekte idi. Azospermili veya şiddetli oligospermili erkekler ile azospermili erkekler birleştiğinde AMH 4.58 değerinin altında %75 spesifik olarak azospermiyi hastalığı tanımlar. Benzer şekilde 5,59 ise azospermili erkekleri %77 özgüllükte tanır. Aynı eşik değerde şiddetli oligospermili erkek hastaya %43 özgüllükte tanı koyabilir (p=0,001). AMH 8,8 mIU/ml değeri tanısaldır (p=0,001). DOR' lu kadınlarda AMH, FSH' dan daha fazla bilgi vermektedir (AMH %88,9-%92,8' e FSH %66,7-%86,7). AMH uygun eşik değeri ile DOR' lu kadınlar (grup 3) için klinik kullanıma daha uygundur. DOR' da antral folikül sayısı (4,9+2,9 SD) over yetmezliği nedeniyle normal over rezervi olan kadınların antral folikül sayısının (12,8+5,05 SD) üçte biri kadardır (p=0,001). Azospermili erkek eşlerinin toplanan oosit sayısı, normal erkek eşlerinin oosit sayısından anlamlı derecede düşüktür (sırasıyla 6.1+6.2 SD, 8.3+3.6 SD) (p=0,03). DOR'lu kadınlarda M2 oosit sayısı kontrollerine kıyasla anlamlı düşük saptandı (sırasıyla 3.4+2.3 SD ve 7+5 SD) (p=0,001). DOR' lu kadınların over rezervi azospermili erkek eşlerine kıyasla daha düşük saptandı. DOR' lu kadınlarda kontrol grubuyla karşılaştırıldığında transfer edilen embriyo sayısı anlamlı düşük saptandı (sırasıyla 0.8+0.7 SD ve 1.4+1 SD) (p=0,01) (direkt etki). Ancak şiddetli oligospermili erkek eşlerinde transfer edilen embriyo sayısı anlamlı saptanmadı (sırasıyla 1.2+1 SD ve 1.3+0.7 SD) (p=0.5) (indirekt etki). Sonuç olarak şiddetli erkek faktörlü erkek eşleri normal kontrolleri ile karşılaştırıldığında ve DOR' lu kadınlar normal kontrolleri ile karşılaştırıldığında eve canlı doğum götürme, klinik gebelik elde edilmesi açısından fark izlenmedi. Çalışmamızda DOR' un şiddetli oligospermili erkek eşlerinde daha yaygın olduğunu hem erkek hem de kadın AMH, FSH, LH ve IVF verilerinin DOR' lu kadınla evli şiddetli oligospermili erkeklerde kontrollere nazaran farklı olduğunu açıkça gösterdik.