Birleştirilmiş sınıf öğretmenlerinin birleştirilmiş sınıf uygulamasına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi (Ankara ili örneği)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA YILDIZ
Danışman: KEMAL KÖKSAL
Özet:ÖZET Bu araştırmanın evrenini Ankara iline bağlı ilköğretim okullarında görevli ve birleştirilmiş sınıf öğretimi yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Evreni temsil etmek üzere birleştirilmiş sınıfların en yoğun olarak bulunduğu Haymana, Polatlı, Gölbaşı, Çubuk, Bala ve Kalecik ilçelerinde birleştirilmiş sınıf okutan 97 öğretmene araştırmacı tarafından geliştirilen anket uygulanmıştır. Tarama modelinin kullanıldığı araştırma "birleştirilmiş sınıflan daha etkin ve verimli kılmanın yollarım aramayı" amaçlamaktadır. Bu amaç kapsamında; Dünya' da ve Türkiye'de birleştirilmiş sınıfların durumu, ortaya çıkış nedenleri, ne kadar yaygın olduğu ve birleştirilmiş sınıflarla ilgili uygulama ve çalışma örnekleri sunulurken bu okullarda görevli öğretmenlerin uygulamaya ilişkin görüşleri alınıp değerlendirilmiştir. Araştırma, Türkiye dışındaki birleştirilmiş sınıf uygulamalarım detaylı bir şekilde incelemesi bakımından önem taşımaktadır. Araştırmada öğretmenlerin "birleştirilmiş sınıfların avantajlarına, birleştirilmiş ve bağımsız sınıflarda aynı programın uygulanmasına ve birleştirilmiş sınıflarda eğitim-öğretim sürecini sınırlandıran durumlara" ilişkin görüşleri ortaya çıkarılıp değerlendirilmiştir. Öğretmenlerin "birleştirilmiş sınıfların avantajlarına" ilişkin maddelere katılım düzeyleri aritmetik ortalama değerleri bakımından incelendiğinde; birleştirilmiş sınıflarda öğrencilerin birbirlerinden öğrenme imkanlarında, arkadaşlarına ve okula karşı olumlu tutumlar göstermelerinde, kendini yönetme ve kendi kendine öğrenme yeteneklerinde, sosyal (hoşgörü, sabır, destekleyici vb.) davranışlarında, kişisel sorumluluklarım yerine getirmelerinde ve benlik kavramı düzeylerinde artma olacağı gibi ifadelere katılım orta düzeyde gerçekleşmiştir. Öğretmenler birleştirilmiş sınıflarda öğrencileri bireysel olarak gelişmenin bağımsız sınıflardan daha kolay olduğuna ise hiç katılmamışlardır. Öğretmen görüşleri birleştirilmiş sınıf uygulamasının avantajlarına ilişkin maddelerin hiç birisinde tamamen katılıyorumseçeneğinde yoğunlaşmamıştır. Birleştirilmiş sınıf uygulamasının avantajlarının tam olarak gerçekleşmediği ve öğretmenlerin birleştirilmiş sınıf öğretimi konusunda yeterli formasyona sahip olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin "birleştirilmiş sınıflarda da bağımsız sınıf programlarının uygulanmasına" ilişkin maddelere katılım düzeyleri dikkate alındığında bu uygulamadan beklenen hedeflerin gerçekleşmediği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler birleştirilmiş sınıflar için özel ve uygulanabilir programlar hazırlanması yönünde öneriler getirmişlerdir. Araştırmaya katılan öğretmenler "birleştirilmiş sınıflarda eğitim-öğretim sürecini sınırlandıran durumlara" ilişkin maddelere tamamen katılmışlardır. Araştırma sonuçları birleştirilmiş sınıflarda eğitim-öğretim sürecini; "öğretmenlerin sorumluluklarının artması, dersler ve hazırlıklar için zaman yetersizliği, öğrencilerin araştırma imkanlarının yetersizliği, yetkililerden gerekli yardımı görememe, birleştirilmiş sınıflarda öğretimle ilgili formasyon ve deneyim eksikliği, mesleki işbirliğinin yetersizliği, sosyal yaşam sınırlılığı ve rehberlik ihtiyaçlarının yeterli düzeyde sağlanamaması" gibi durumların sınırlandırdığım göstermiştir. Öğretmenler anket maddeleri dışında öğrenci velilerinden, öğretmenlerden, öğrencilerden ve diğer durumlardan kaynaklanan bazı sınırlılıklar konusunda da görüş belirtmişlerdir. Ayrıca öğretmen görüşlerinin cinsiyet, "birleştirilmiş sınıflarda öğretim" dersi alma, bir arada okutulan sınıf sayısı, mesleki kıdem ve mezuniyet değişkenlerinden etkilenme durumları incelenmiştir. Bulgular ve yorumlar bölümünde literatürle ilişkilendirme yapılmış ve kesin yargılar sonuç bölümünde verilmiştir. Ortaya çıkan sonuçlara dayalı olarak da öneriler geliştirilmiştir. 11