Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Enas İsa Jalluta
Danışman: FATMA ÖZTÜRK
Özet:Giyim, bir toplumun estetik, dinsel, siyasal, ekonomik, sosyal, coğrafi ve kültürel birikimlerinin sonucu olarak biçimlenir ve kuşaktan kuşağa aktarılır. Her ülke farklı giyim kültürü ile diğer milletlerden ayrılan özellikler taşır. İlk başlarda dış etkenlere karşı korunma güdüsüyle başlayan giyinme ihtiyacı toplumların medeniyet düzeyi ve yaşam biçimlerinin farklılığı ile şekillenmiştir. Giyim tarihi incelendiğinde, eski devirlerden bu güne kadar giyinme biçimlerinin pek çok aşama kaydettiği görülür. Her milletin kendi yaşama şekline uygun, kültür ve dini inanışına göre bir giyim şekli oluşturduğu bilinmektedir. Geleneksel giyimlerin araştırılması ile toplumun kimliği ve milli mensubiyeti ile arasında sıkı bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca giyimler belirli bir medeniyetin geçirmiş olduğu tarihi gidişatı, komşuları ve diğer devlet ve medeniyetlerle ilişkisini de gün yüzüne çıkarmaktadır. Araştırma, toplumsal ve ekonomik özelliklerinden dolayı halk mirasını yok olmaktan ve kaybolmaktan korumaya katkıda bulunmak amacını taşımaktadır. Nufuse dağında bulunan Yafren şehrindeki giyim gelenekleri belirli günlere, zamanlara, vakitlere adet ve geleneklere göre çeşitlilik göstermektedir. Yafren şehrindeki Amazighliler, dikiş estetikliği ve kumaşın bir araya geldiği sanatsal değerleri taşıyan ve dedelerinden miras aldığı meslek dalı olan geleneksel giyimlerle övünmektedir. Geleneksel giyimleri, Libya İslami kültürleri ve çevreleri ile uyum gösteren karakteristik bir özellik haline getirmişlerdir. Giyenin toplumsal konumunun farklılık göstermesi ile geleneksel giyim çeşitlerinin de farklılık gösterdiği toplumsal, asalet ve kutlama sembolüdür. Partilerde, bayramlarda, ailevi ve dini münasebetlerde mutlak surette bulunmakta olup, basit çeşitleriyle günlük giyim olarak da kullanılmaktadır. Ancak gündelik hayatta yavaş yavaş artık kullanılmamaktadır. Ancak artık sadece bayramlara ve kutlamalarda giyilmekte olup, azami ölçüde ticari amaçla kullanılmaktadır. Ekonomik sebeplerden dolayı üretimi azalmakta olup sınırlı sayıda uzmanlar tarafından yapılmaktadır. Araştırma, Yafren şehrinde kaybolmaya yüz tutmuş geleneksel giyim kuşam kültürünün gelecek nesilere aktarılması ve kadın erkek giyimlerinin baş suslemeleri, takılar, giyimlerin kullanım alanları, geleneksel Libyalı nakış tekniklerinin, motif özelliklerini tanıtmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma da, Libya'daki Yafren kadınının dört geleneksel giyimini ve giyim parçalarını, yedi adet takı ve yirmi bir geleneksel aksesuarı incelenmiştir.Araştırma da, Libya'daki Yafren erkeğinin iki geleneksel giyimini ve giyim parçalarını, dört adet takı ve altı geleneksel takı çeşitleri incelenmiştir. Geleneksel kadın ve erkek giyim ön ve arka beden kalıp çalışması ve kol çalışması ile 1/5 ölçekli teknik çizimleri yapılmıştır. Araştırma, Yafren şehri kadınının ve erkeğinin geleneksel giyiminin model, kumaş, renk, kalıp, kesim, desen, dikim teknikleri ve süsleme unsurlarını incelemeye yöneliktir.