REKONSTRÜKSİYON YAPILAN MEME KANSERİ HASTALARINDA HEMŞİRE LİDERLİĞİNDE KOÇLUK PROGRAMININ ÖZ BAKIM GÜCÜ VE YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAL YILDIZ EMRE
Danışman: Sevil Güler
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma rekonstrüksiyon yapılan meme kanseri hastalarında hemşire liderliğinde koçluk programının öz bakım gücü ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılan randomize kontrollü deneysel bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemine basit rastgele randomizasyon kullanılarak 58 hasta (30 kontrol, 28 müdahale) alındı. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgiler Formu, Öz Bakım Gücü Ölçeği, EORTC QLQ C30 ve BR42 Yaşam Kalitesi Ölçekleri ve Programa İlişkin Memnuniyet Formu kullanıldı. Müdahale grubundaki hastalara taburculuk günü rutin bilgilendirme ve taburculuk sonrası 12 hafta boyunca çevrimiçi görüntülü görüşme yoluyla ilk 6 hafta haftada bir kez, ikinci 6 hafta süresince iki haftada bir kez olmak üzere toplam 9 hemşire liderliğinde koçluk oturumu yapıldı. Kontrol grubundaki hastalara ise yalnızca taburculuk günü rutin bilgilendirme yapıldı. Veriler hastalar ameliyat sonrası klinikte yatarken araştırma ile ilgili detaylı bilgilendirme yapılmadan önce (ön test) ve taburculuk sonrası 12. haftada (son test) yüz yüze toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde Kolmogorov Smirnov, ki kare, bağımlı ve bağımsız örneklem t testinden yararlanıldı. Araştırma sonucunda kontrol grubundaki hastaların müdahale grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede taburculuk sonrası daha fazla sorun yaşadığı belirlendi. Müdahale grubundaki hastaların taburculuk sonrası 12. haftada öz bakım gücü, EORTC QLQ C30 yaşam kalitesi ölçeği genel sağlık ve fonksiyonel sağlık alt boyutu puanlarının daha yüksek, EORTC QLQ C30 ve BR42 semptom alt boyutu puanlarının ise daha düşük olduğu bulundu (p 0,05). Hastalarla yapılan koçluk görüşmelerinin gündemlerini en çok beden imajı (%24,2) ve psikolojik konular (%20,7) oluşturdu. Müdahale grubundaki hastalar koçluk oturumlarının öz bakım gücü (ortalama 9,39/10) ve yaşam kalitesi (ortalama 9,32/10) düzeylerini artırdığını ve programdan 9,89/10 düzeyinde memnun kaldıklarını bildirdi. Sonuç olarak; rekonstrüksiyon yapılan meme kanseri hastalarında hemşire liderliğinde koçluk programı hastaların öz bakım gücünü ve yaşam kalitesini artırmada etkilidir. Bu doğrultuda hastaların taburculuk sonrası koçluk programları ile desteklenmesi, izlenmesi, hastalara eğitim ve danışmanlık verilmesi önerilir.