Rotator manşet yırtıklarında yırtığın başlangıç yüzünün ve paterninin tendon delaminasyonu üzerindeki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ETHEM BURAK OKLAZ
Danışman: ALİ TURGAY ÇAVUŞOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Rotator manşet delaminasyonu, yırtığın morfolojisini değiştiren bir patoloji olduğundan rotator manşet yırtığı nedeniyle opere edilen hastalarda mutlaka değerlendirilmelidir. Literatürde delamine olmuş hastalarda yırtık onarım sonuçlarına dair çok sayıda çalışma bulunmasına rağmen, delaminasyonun etyolojisi ve delaminasyon görülen hastaların karakteristik özellikleri hakkında sınırlı bilgi mevcuttur. Dejenerasyon zemininde gelişen delamine tam kat rotator manşet yırtıklarında, yırtığın eklem yüzünden mi yoksa bursal yüzden mi başladığının belirlenmesi, subakromiyal bölgede ek cerrahi müdahale gereksinimi açısından büyük önem taşımaktadır. İleri düzeyde korakoakromiyal ligaman (KAL) dejenerasyonu, humerus ayak izinde kapsüler kalıntı varlığı ve akromiyoklavikular (AK) eklemde osteofit oluşumu, yırtığın bursal yüzden başladığının göstergeleridir. Ayrıca, yırtık paterninin (kresent, anterior L, posterior L, U) belirlenmesi, anatomik bir onarımın sağlanabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, sunulan çalışmanın iki temel amacı bulunmaktadır; (1) yırtığın bursal yüzden başladığını gösteren üç parametrenin delamine olan ve olmayan tam kat rotator manşet yırtıklarında görülme sıklıklarını karşılaştırarak delaminasyon ile yırtık başlangıç yüzü arasındaki olası ilişkiyi belirlemek, (2) delaminasyon bulunan ve bulunmayan hastaların yırtık paternlerini karşılaştırarak yırtık paterni ile delaminasyon arasındaki ilişkiyi değerlendirmek. Gereç ve Yöntem: Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji kliniğinde Aralık 2021 – Eylül 2024 tarihleri arasında rotator manşet yırtığı tanısı konularak artroskopik onarım uygulanan hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Dejeneratif tam kat rotator manşet yırtıkları tespit edilerek, yeterli veriye sahip hastalardan bir çalışma grubu oluşturuldu. Hastalar, delaminasyon varlığına göre iki gruba ayrıldı ve analizler bu gruplar üzerinde gerçekleştirildi. Her bir gruptaki hastaların yaşı, cinsiyeti, dominant kolu, semptom süresi, yırtık büyüklüğü ve yırtık paterni belirlenerek, gruplar arasında bu karakteristik özellikler açısından bir fark olup olmadığı incelendi. Sonrasında, Cofield sınıflamasına göre küçük ve orta boyuttaki yırtıklara sahip hastalardan ayrı bir alt çalışma grubu oluşturuldu. Bu alt grup analizinde de hastalar, delaminasyon varlığına göre iki gruba ayrılarak incelendi. Alt grupta, delaminasyonu olan ve olmayan hastalarda yukarıda belirtilen karakteristik özelliklere ek olarak, KAL dejenerasyonu, kapsüler kalıntı varlığı ve AK eklemde osteofit varlığı da değerlendirildi. Bulgular: Ana grup incelendiğinde, delaminasyon bulunan ve bulunmayan hastalar arasında yaş, cinsiyet, semptom süresi ve dominant koldan ameliyat olma açısından anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Ancak, delaminasyon bulunan hastalarda yırtık genişliği ve retraksiyonun daha fazla olduğu, ayrıca delaminasyonlu yırtıkların daha çok L tipi (anterior veya posterior) paterninde görüldüğü saptanmıştır. Yapılan çoklu regresyon analizinde, yırtık büyüklüğünden ziyade L tipi yırtık paterninin delaminasyon ile güçlü bir ilişki gösterdiği görülmüştür. Alt grup analizinde, yaş, cinsiyet, semptom süresi, dominant koldan ameliyat olma ve yırtık büyüklüğü açısından her iki grup arasında anlamlı bir fark olmadığı gözlenmiştir. KAL dejenerasyonu, kapsüler kalıntı varlığı ve AK eklemde osteofit oluşumunun ise delaminasyonlu yırtıklarda daha sık görüldüğü saptanmıştır. Alt grup üzerinde yapılan çoklu regresyon analizinde ise KAL dejenerasyonu ve kapsüler kalıntı varlığının delaminasyon ile yüksek derecede ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Sunulan çalışmada elde edilen bulgular, dejeneratif tam kat rotator manşet yırtıklarında, yırtığın bursal yüzden başlamasının ve L tipi yırtık paternine sahip olmasının, delaminasyon görülme olasılığını artıran belirleyici faktörler olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar göstermektedir ki, delaminasyon bulunan yırtıklarda subakromial sıkışma mutlaka değerlendirilmeli ve gerekirse subakromial dekompresyon/akromiyoplasti uygulunmalıdır. Ayrıca artroskopik muayene sırasında delamine yırtıkların paterninin titizlikle belirlenmeli ve cerrahi onarım, yırtığın anatomik özelliklerine uygun şekilde planlanıp gerçekleştirilmelidir.