IRAK VE TÜRKİYE TARİH DERS KİTAPLARININ DEĞER EĞİTİMİ AÇISINDAN KARŞILAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, TARİH EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAWAA HAMDOON MOHAMMED YATEEMLR
Danışman: Meliha Köse
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Değerler ve değer eğitimi, son yüzyıllarda sosyal bilimlerin en temel araştırma konularından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Değerlerle ilgilenen alanlardan biri de eğitimidir. Bu durum tarih eğitimi için de geçerlidir. Değerlerin yeni nesile aktarılmasında, eğitim-öğretim sürecinin önemli bir parçası olan ders kitapları, güçlü ve önemli bir yere sahiptir. Konu olarak yaşanmış gerçek insan deneyimlerini içeren tarih ders kitapları, değer eğitimine çok önemli katkılar sağlama potansiyeline sahiptir. Bu sebeple olumlu ya da olumsuz örnekler üzerinden milli ve manevi değerlerin öğrencilere aktarılması tarih ders kitaplarının rollerinden biri olmuştur. Tarih dersi ve kitaplarıyla öğrencilere kazandırılmak istenilen davranışlar hem geleneksel hem de demokratik yapıya uygun olacak şekilde günün ihtiyaçlarına göre şekillendirilmelidir. Benzer kültüre ve ortak bir geçmişe sahip olan devletlerin değer eğitimi konusunda birbirini tanıması, anlaması ve birlikte çalışmalar yürütmesi ise oldukça önemlidir. Bu çalışmada, Irak ve Türk tarih ders kitaplarında yer alan değerler karşılaştırılmıştır. Doküman analizi yöntemini kullanıldığı araştırmada, veri araçları 2020-2021'de Irak ve Türk okullarında okulan tarih ders kitaplarıdır. Kitapların analizinde, Arkan Yakup Fadıl'ın, Ralph K.White'ın (1951) değerler sınıflandırmasını kullanarak geliştirdiği, sınıflama yöntemi esas alınmıştır. İçerik analizi ile incelenen kitaplardan elde edilen bulgulara göre, Irak ve Türkiye'de okutulan tarih ders kitapları, en fazla tarihi değerleri vurgulamaktadır. Aynı zamanda Türkiye'de okutulan tarih ders kitapları Irak'ta okutulan tarih ders kitaplarına göre daha fazla değer içermektedir. Türk tarih ders kitaplarında liderlerin ölümsüzleştirilmesi değeri öne çıkarken, Irak tarih ders kitaplarında bağımsızlık ve özgürlük değeri dikkat çekmektedir. Ders kitaplarında yer alan değerlerin tesbiti dışında, iki devletin tarih ders kitaplarının değerler eğitimi kapsamında farklı boyutlarla araştırılması alana önemli katkılar sağlayacaktır.