Almanca eğitimi gören öğrencilerin Almancaya yönelik kaygı ve tutumlarının akademik motivasyonlarına etkisi: Batı Karadeniz bölgesinde öğrenim gören öğrenciler üzerine bir araştırma

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, YABANCI DİLLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASUMAN YAPRAK

Danışman: Muhammet Koçak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Başarılı yabancı dil öğrenim süreci sadece bilişsel faktörlere dayanmamakta aynı zamanda tutumsal ve duyuşsal faktörleri de içermektedir. Duyuşsal faktörler dil öğrenimini etkileyen duygusal yönleri ifade etmekte ve yabancı bir dili öğrenme ve kullanma biçimlerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle öğrenim sürecinin nasıl daha etkili ve başarılı gerçekleştirilebileceği ve sürdürülebileceği tutum, kaygı ve motivasyon gibi duyuşsal bileşenlerle açıklanabilmektedir. Bu çalışmada ise, öğrencilerin yabancı dil kaygıları, Almancaya yönelik tutumları ve akademik motivasyonları çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin, kaygı ve tutumları arasında bir ilişki bulunup bulunmadığının ve kaygı ve tutumlarının akademik motivasyonlarını yordayıp yordamadığının ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, verilerin toplanması için "Yabancı Dil Sınıf Kaygısı Ölçeği", "Almancaya Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Akademik Motivasyon Ölçeği" kullanılmış ve çalışmaya Kastamonu Üniversitesi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Amasya Üniversitesi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi ve Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitelerinde Almanca dersi gören 834 öğrenci katılmıştır. Elde edilen verilerle öncelikle değişkenleri ölçmek amacıyla SPSS 23 Paket programı ile gerekli faktör, varyans, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Ardından Almanca eğitimi alan öğrencilerin akademik motivasyon, kaygı ve tutum değişkenleri arasındaki açıklayıcı ve yordayıcı ilişkiler örüntüsünü belirlemek adına AMOS 22.0 yazılım programı ile Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; öğrencilerin yabancı dil kaygıları ve cinsiyet, gelir düzeyi, Almanca ile ilk karşılaşma yaşı, yerleşim yeri, üniversite, bölüm, sınıf ve ikinci dil bilme değişkenlerine göre anlamlı bir fark olduğu ve yaş değişkenine göre anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin Almancaya yönelik tutumları ve cinsiyet, üniversite ve bölüm değişkenlerine göre anlamlı bir fark olduğu ve yaş, gelir düzeyi, Almanca ile ilk karşılaşma yaşı, yerleşim yeri, sınıf ve ikinci dil bilme değişkenlerine göre anlamlı bir fark olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca öğrencilerin akademik motivasyonları ve cinsiyet, gelir düzeyi, Almanca ile ilk karşılaşma yaşı, üniversite, bölüm ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı bir fark olduğu ve yaş, yerleşim yeri ve ikinci dil bilme değişkenlerine göre anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Buna ek olarak öğrencilerin yabancı dil kaygıları ve Almancaya yönelik tutumları arasında anlamlı bir ilişki olduğu, öğrencilerin yabancı dil kaygılarının akademik motivasyonlarını yordamadığı, öğrencilerin Almancaya yönelik tutumlarının akademik motivasyonlarını yordadığı ve öğrencilerin yabancı dil kaygı ve Almancaya yönelik tutumlarının akademik motivasyonlarını yordadığı tespit edilmiştir. Son olarak ise öğrencilerin kaygı ve tutumları ile akademik motivasyonları arasındaki ilişkilere yönelik test edilen modelin uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır.